آموزش سلامت
فرآیندها
پیوندها













فصلنامه دیجیتال داوطلبان سلامت 


آمار بازدید کنندگان
بازديدکنندگان اين صفحه: 3008516
بازديدکنندگان امروز: 2856
کل بازديدکنندگان: 5050039
بازديدکنندگان آنلاين: 8
زمان بارگزاري صفحه: 1.4819 ثانيه
اخبار > باید ها و نبایدهای تغذیه در افراد دیابتی


  چاپ        ارسال به دوست

باید ها و نبایدهای تغذیه در افراد دیابتی

به مناسبت هفته ملی دیابت

بایدها و نباید ها در تغذیه افراد دیابتی:(قسمت اول)

 

امروزه بیماری های غیر واگیر از اصلی ترین علل مرگ و میر و ناتوانی ها در جهان و ایران هستند.اکثر عوامل خطر برای ایجاد این بیماری ها، به میزان بسیار زیادی با شیوه زندگی و به خصوص تغذیه افراد  مرتبط هستند. از تغییرات نامطلوب در رژیم غذایی می توان به افزایش انرژی دریافتی از طریق مصرف  بیش از حد چربی و شکر به ویژه دریافت چربی های اشباع( افزایش مصرف روغن های جامد) و از طرفی  کاهش دریافت قندهای پیچیده و فیبر غذایی (مانند انواع نان سبوس دار، سبزی ها، میوه ها، حبوبات و...)اشاره نمود.به دلیل این تغییرات در رژیم غذایی و شیوه زندگی نادرست( دیر خوابیدن، عدم تحرک و فعالیت بدنی منظم، استرس و...) ، بیماری های مزمن غیر واگیرنظیر دیابت، بیماری قلبی عروقی، چاقی، فشارخون و انواع سرطان ها به طور قابل توجهی افزایش یافته اند.

 

تعریف دیــابت یا بیماری قند :

یک نوع اختلال با علت چندگانه که با افزایش قندخون  مشخص می گردد.دو علت اصلی افزایش قند خون عبارتند از:

الف:بدن به میزان کافی انسولین تولید نمی کند (دیابت نوع1)

ب: گیرنده های انسولین خوب کار نمی کنند یا سلول های بدن به خوبی به انسولین پاسخ نمی دهند (دیابت نوع 2)

 

دیابت نوع 1: 5 تا 10 درصد بیماران به دیابت نوع 1 مبتلا هستند. این بیماری در اثر اختلالات سیستم ایمنی ایجاد می شود. بطوریکه خود بدن علیه سلول های تولید کننده انسولین در لوزالمعده واکنش نشان می دهد و باعث تخریب آن ها می شود.

 

دیابت نوع 2: مقاومت به انسولین علت اصلی این بیماری است.این بیماری در افراد چاق و خانم ها شیوع بیشتری دارد.شیوه ی زندگی، نوع رژیم های غذایی، نداشتن تحرک و چاقی از عوامل اصلی زمینه ساز دیابت نوع 2 هستند.

 

عوارض دیابت:

شامل عوارض قلبی عروقی ، عصبی و چشمی است . بالا رفتن فشار خون - تغییرات خلقی - افسردگی-  عفونت های مکرر - کند بودن روند ترمیم زخم ها - کاهش وزن سریع - خستگی -  تاری دید - پوست خشک - گزگز و مورمور شدن انگشتان همگی از عوارض دیابت به شمار می روند.

خطرناک ترین حادثه ای که ممکن است برای بیماران رخ دهد، سکته های قلبی یا مغزی است.

 

عوارض چشمی :

بالا بودن مدت ابتلا به دیابت، در ایجاد عوارض چشمی نقش مهمی دارد.در افراد مبتلا به عوارض چشمی، فعالیت هایی که فشار داخل چشم رابالا می برد مانند وزنه برداری می تواند سبب خونریزی چشم گردد

 

توصیه های تغذیه ای در عوارض چشمی:

مصرف مواد غذایی که به سرعت قند خون را افزایش می دهند مانند نان سفید بدون سبوس،سیب زمینی، برنج و ... باعث بالا رفتن التهاب در شبکیه می شوند. همچنین وخیم شدن عوارض چشمی، ارتباط مستقیمی با کل انرژی دریافتی فرد دارد.

بنابراین بایستی در رژیم غذایی مصرف مواد ضدالتهاب یعنی میوه ها و سبزی ها، غلات کامل سبوس دار( جو، گندم و...) و مغز دانه ها(گردو ، پسته و...) را مورد توجه قرار داده و در برنامه غذایی روزانه بگنجانیم.

 

مواد غذایی ضد التهاب:

ü      غلات سبوس دار(نان جو، سنگک و برنج قهوه ای)

ü      میوه ها و سبزی ها

ü      حبوبات جوانه زده

ü      روغن های گیاهی مایع مثل روغن زیتون، کنجد، کلزا، هسته انگور، روغن دانه کتان

ü      مغزها به خصوص گردو

ü      ماهی و غذاهای دریایی

ü      ادویه و گیاهان مفید(زنجبیل، سیر، زردچوبه، نعناع، فلفل، زیره سبز)

ü      چای سبز

 

مواد غذایی التهاب زا:


ü      غلات تصفیه شده(نان سفید و برنج)

ü      قندهای ساده: قند، شکر، شیرینی نوشیدنی ها و غذاهای حاوی شکر

ü      روغن نباتی جامد

ü      چربی های اشباع حیوانی(خامه، کره، و روغن حیوانی)


ü      غذاهای پروسه شده مثل سوسیس و کالباس

ü      گوشت قرمز و لبنیات پر چرب

ü      تنقلات مثل پفک و چیپس

ü      نمک بیش از حد

ü      غذاهای سرخ شد

 

کربوهیدرات ها ( مواد نشاسته ای):

شواهد قوی وجود دارد که میزان کل کربوهیدرات ها در غذاو میان وعده ها مهمتر از منبع یا نوع آنها می باشد. بنابراین قند های ساده( قند، شکرو...)و غذاهای حاوی آن در افراد دیابتی نباید ممنوع گردد بلکه محدود می شوند. اگر مصرف کربوهیدرات ها کمتر از مقدار مورد نیاز باشد لاغری ، سوء تغذیه و پایین افتادن قند خون و اغماء را به دنبال دارد .توصیه می شود مواد نشاسته ای(نان، برنج، ماکارونی و...) در حد اعتدال و مطابق با دستور رژیم مصرف گردد.

مصرف کربوهیدرات های پیچیده( یا قندهای پیچیده) نظیر انواع نان سبوس دار، سبزی ها، میوه ها و حبوبات باعث تحریک فعالیت سلول های سازنده انسولین وکاهش نیاز به انسولین ، کاهش وزن، کاهش چربی و کلسترول خون می گردد

شیرین کننده های غیرغذایی برای بیماران دیابتی در صورتی که در سطح قابل قبول (سازمان غذا و دارو امریکا) استفاده شوند، بی خطر هستند.

 

پروتئین ها:

نیاز پروتئین دیابتی ها ممکن است بیش از مقدار توصیه شده روزانه باشد. اما این افزایش نباید بیش از 20%کل انرژی روزانه باشد تا باعث پیشرفت عوارض کلیوی نگردد.

 

چربی ها:

هدف اولیه در مورد چربی غذای بیماران دیابتی کاهش مصرف چربی اشباع شده( کره، مایونز، روغن های جامد، دنبه و...) وکلسترول می باشد. افراد دیابتی در مقایسه با غیردیابتی ها شانس بیشتری برای ابتلا به بیماری قلبی دارند.بنابراین مصرف متعادل اسیدهای چرب غیراشباع (روغن زیتون، کلزا، روغن آفتابگردان و...) توصیه می گردد زیرا در مقایسه با اسیدهای چرب اشباع شده( کره، مایونز، روغن های جامد، دنبه و...)، قند خون وکلسترول خون را کاهش می دهند.

از طرفی اسید چرب امگا3 موجود در ماهی، گردو، کنجدو...، در سوخت و ساز گلوکز موثر است چنانچه در جمعیت هایی که مقدار زیادی ماهی و سایر غذاهای دریایی مصرف می نمایند میزان بروز دیابت کمتر از سایر جمعیت ها می باشد

میان وعده :

مصرف میان وعده مناسب در افراد دیابتی علاوه بر تامین بخشی از انرژی به جلوگیری از افت قند خون  کمک می کند.

 

نکته:

نوشیدن آب میوه به مقدار زیاد حتی اگر شیرین نشده باشد، موجب افزایش میزان قند خون می شود .

اگر بیمار به مصرف آب میوه علاقه دارد آنرا با افزودن آب رقیق نماید و میوه له شده به آن اضافه کند

هرچند فیبر محلول در آب میوه ها به کاهش مقدار کلسترول خون کمک می کند، ولی زیاده روی در مصرف میوه هانیز منجر به افزایش قند خون میگردد.

 

میوه ها و غذاهایی که قند خون را به مقدار زیاد بالا  میبرند و باید با احتیاط استفاده شوند : انبه ، موز ، انگور ، خربوزه ، هندوانه ، انجیر ، خرما ، کشمش، نان لواش ، باقلا بدون پوست ، هویج ، سیب زمینی ، پوره سیب زمینی

 

میوه ها و غذاهایی که قند خون را به مقدار کم بالا میبرند:

پرتقال ، هلو ، گلابی ، سیب ، نان سبوس دار ، لپه ، عدس ، لوبیا ، ماش

 

گیاهان کاهنده قند خون: دانه شنبلیله ، سیر ، پیاز ، سماق ، جو دوسر ، عدس ، کدو تنبل ،عناب

افراد دیابتی باید از خرید و نگهداری سه دسته مواد غذایی زیر خودداری کنند:

 مواد غذایی با سدیم بالا:سوسیس ، کالباس و غذاهای کنسروی

مواد غذایی با کلسترول بالا: گوشت و لبنیات پر چرب ، خامه ، کله پاچه ، مایونزو غذاهای سرخ شده

مواد غذایی حاوی قندهای ساده نظیر قند و شکر ، نوشابه معمولی و ...

 

ورزش:

 در پیشگیری وحتی بهبود بیماری دیابت موثر است: هفته ای 5 روز به مدت 30 دقیقه ، شانس ابتلا به دیابت نوع 2 را تا 60 درصد کاهش می دهد

 

چه کسانی نباید ورزش کنند :

1-افرادی که قند خون کنترل شده ندارند و میزان قند خون آنان بالای 250 میلی گرم است 2-بیمارانی همراه ادرار استون دفع می کنند 3-دیابتی هایی که دچار عوارض چشمی یا عوارض قلبی می باشند

بنابراین ورزش در این افراد بایستی با مشورت پزشک صورت گیرد.

برای جلوگیری از کاهش قند خون به هنگام ورزش دو راه وجود دارد:

-کاهش انسولین تزریقی قبل از فعالیت بدنی یا ورزش( با مشورت متخصص غدد یا داخلی)

-خوردن غذای بیشتر قبل از شروع فعالیت بدنی و در حین آن (بامشورت متخصص تغذیه)


١٤:٣٥ - يکشنبه ٢٣ آبان ١٣٩٥    /    شماره : ٢٥٣٩٧    /    تعداد نمایش : ١٣٢


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج