آموزش سلامت
فرآیندها
پیوندها


 



 











فصلنامه دیجیتال داوطلبان سلامت 


آمار بازدید کنندگان
بازديدکنندگان اين صفحه: 874
بازديدکنندگان امروز: 2817
کل بازديدکنندگان: 5146275
بازديدکنندگان آنلاين: 6
زمان بارگزاري صفحه: 0.9063 ثانيه
ساختار معاونت بهداشتی

ساختار و وظایف معاونت بهداشتي 

 سلامتی يكي از محورهاي عدالت و توسعه جوامع در تمامي ابعاد اجتماعي اقتصادي ، سياسي و انساني به شمار  مي رود و نقش دولت در برنامه ريزي ، پشتيباني و جلب مشاركت مردم در راستاي حفظ و ارتقاي سلامتي به وضوح مشهود مي باشد.

      لذا ارائه خدمات بهداشتي و درماني كامل و با كيفيت مطلوب با همكاري مردم از طريق واحدهاي بهداشتي درماني ( مراكز بهداشتي درماني ، پايگاههاي بهداشتي ، خانه هاي بهداشت و ... ) به تمامي اقشار جامعه با همكاري و مشاركت ارگانها ، سازمانهاي دولتي و غير دولتي مرتبط از جمله اقدامات موثري است كه در ارتقا سلامت جامعه ( توانمند سازي مردم در شناخت عوامل تاثير گذار بر سلامت فردي و اجتماعي و تصميم گيري در انتخاب رفتارهاي بهداشتي براي به دست آوردن زندگي سالم ) نقش بسزايي دارد.

مركز بهداشت استان در پيكره عظيم دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي و درماني از جايگاه ويژه و منحصر به فردي برخوردار است.  مركز بهداشت استان محل تلاقي تمام فعاليهاي بهداشي ،پژوهشي، آموزشي و درماني دانشگاه (در سطح كل جامعه در شهر و روستا) به حساب مي آيد كه زير نظر مستقيم رياست دانشگاه و معاونت سلامت وزارت متبوع ، مديريت و هدايت برنامه‏هاي بهداشتي را در سطح استان بر عهده دارد و در راستاي دست‏يابي به هدف اصلي خود كه همانا تأمين، حفظ و ارتقاء سطح سلامت تمام اقشار مردم در شهر و روستا است برنامه‏هاي سلامتي را در ابعاد مختلف پشتيباني مي نمايد كه ذيلاً در خصوص ساختار مركز و وظايف عمده آن توضيحاتي ارائه مي‏شود.

-        تاريخچه مركز بهداشت استان

خدمات بهداشتي ، درماني زماني موثر واقع خواهند شد كه به صورت يكپارچه طراحي وارائه شوند ،قبل از پيروزي انقلاب اسلامي وضعيت بهداشت ودرمان عموماً و بهداشت خصوصاً به نوعي بود كه اين دو علاوه براينكه همديگر را پوشش نمي دادند ، در بطن خود نيز از وحدت ويكپارچگي لازم برخوردار نبودند مخصوصاً در مورد برنامه هاي بهداشتي وضعيت به گونه اي بود كه هر بخشي كه مي بايست  خدمات پيشگيري وبهداشتي را ارائه مي داد به شكلي سازماندهي وطراحي شده بود كه از ساير بخشها كاملاً بيگانه وبه طور مستقل برنامه ريزي  و اجرا مي كرد به عنوان مثال اداره كل بهداشت محيط در استانها كلاً امورات مربوط به بهداشت محيط را سازماندهي و مديريت مي كرد ، ادراه كل ريشه كني مالاريا وپيشگيري از بيماريهاي واگير مسائل مربوط به بيماريهاي مختلف را سرپرستي مي كرد ، اداره بهداشت خانواده مسائل مربوط به بهداشت وتنظيم خانواده را پيگيري مي نمود و.... ، در حاليكه اگر نگاهي عميق به كيفيت خدمات بهداشتي  داشته باشيم خواهيم ديد كه موفقيت پيشگيري ومبارزه با بيماريهاي مختلف بويژه بيماريهاي واگير بستگي بسيارزيادي به تطابق برنامه هاي بهداشت محيط با اولويتهاي زماني ، مكاني واقليمي بيماريهاي مزبور دارد ، در حاليكه اين دو كاملاً جدا ازهم برنامه ريزي مي كردند ، يا آموزش بهداشت به عنوان يك جزء اساسي بهداشت عمومي به جاي اينكه در لابلاي تمام برنامه هاي بهداشتي ارائه شود به عنوان يك واحد مستقل توسط كارشناسان خاصي غير از كارشناسان بهداشت محيط وبيماريها ارائه مي شد .

متوليان بهداشت ودرمان وقت ( قبل از انقلاب ) درسال1351 طرحي را با مشاركت سازمان جهاني بهداشت به طور مشترك به اجرا در آوردند كه در اين طرح تا حدودي خدمات بهداشتي درماني ادغام شد ، اين طرح تا سال 1359در بعضی شهر ها تداوم داشت تا اينكه متوليان بهداشت ودرمان وقت جمهوري اسلامي به بررسي كارشناسي اين طرح و برآورد نقاط ضعف و قوت طرح مزبور پرداخته وپس از بررسيهاي مختلف و تعيين و تصويب اصول و ضوابط معين ، بسته هاي خدمتي با تلاشهاي شبانه روزي كارشناسان وقت وزارت بهداشت و درمان تهيه و بعد از سعي فراوان دلسوزان سلامتي جامعه در سال 1364 به تصويب مجلس شوراي اسلامي رسيد  و ضمن اينكه جان تازه اي به خدمات بهداشتي درماني اوليه بخشيد به عنوان هدف استراتژيك نظام جمهوري اسلامي در راستاي تعميم خدمات بهداشتي در اقصا نقاط كشور نيز قرار گرفت. اين تلاش ها زماني انجام مي گرفت كه قبل از آن يعني در سال 1978 در كنفرانس بين المللي WHO (سازمان بهداشت جهاني) و يونيسف در آلماآتا  شوروي سابق  موضوع بهداشت براي همه تا سال 2000 (تامين  خدمات بهداشتي اوليه براي آحاد مردم تا سال 2000) به عنوان وظيفه اساسي دولتهاي عضو  مورد تصويب ودر آن ادغام خدمات بهداشتي به عنوان يك اولويت اساسي  دولتها مورد توجه قرار گرفته بود و اين مهر تائيدي بود براي تداوم وتوسعه شبكه هاي خدمات بهداشتي درماني اوليه در ايران كه با هدف ارئه خدمات پيشگيري ، درمان سرپائي ، خدمات اورژانس ، خدمات بستري به تمام آحاد جامعه اعم از شهري و روستائي مي بايست طراحي واجرا مي گرديد .

دولت جمهوري اسلامي ايران نيز بلافاصله پس از تصويب اين طرح نسبت به سازماندهي تمام امكانات بهداشتي درماني اعم از تامين وتربيت نيروي انساني مورد نياز ( پزشك ، كارشناسان ، كاردانهاي بهداشتي وبهورز و... ) همچنين تجهيز و راه اندازي خانه هاي بهداشت ومراكز بهداشتي درماني روستائي وشهري با نقشها ووظايف جديد اقدام وبدنبال آن شبكه هاي بهداشت ودرمان ومراكز بهداشت شهرستانها جهت مديريت وبرنامه ريزي هاي منطقه اي و محلي  با ساختار جديد طراحي وتاسيس گرديد.

همزمان با اين تحولات سريع ، مديريت هاي بهداشت محيط ، ريشه كني مالاريا وپيشگيري از بيماريهاي واگير دار ، ادرات آموزش بهداشت وبهداشت خانواده و.... منحل ودر قالب مركزي تحت عنوان مركز بهداشت استان تجميع وبا مديريت واحد به تمشيت امور بهداشتي و خدمات بهداشتي درماني اوليه پرداختند، در بادي امر ( سال 1365  ) مركز بهداشت استان زير نظر سازمان منطقه اي بهداشت و درمان  ومدير عامل آن فعاليت مي كرد ولي با اختيارات فني ومالي مستقل  تااينكه پس از ادغام سازمانهاي منطقه اي در دانشگاههاي علوم پزشكي ( سال 1372 ) اين مركز زير نظر رياست دانشگاه علوم پزشكي وخدمات بهداشتي درماني منطقه ( تهران ) فعاليت مي نمود و پس از تبدیل شدن قم به استان زیر نظر دانشکده و پس از آن دانشگاه علوم پزشکی قم فعالیت می نماید. هم اکنون خدمات از طریق مرکز شهرستان شهرستان زیر نظر معاونت بهداشتی به مردم ارائه می گردد.

-        انواع خدمات بهداشتی مرکز بهداشت

خدمات مرکز بهداشت از طریق 37 مركز بهداشتي درماني شهري و روستایی و حدود 50 پايگاه بهداشتي به شرح موارد ذيل ارائه می شود و نظارت ، پايش و ارزشيابي خدمات از طریق ستاد استام و شهرستان صورت می گیرد.

 
- آموزش و ارتقاء سلامت و بهبود و اصلاح سبك زندگي

- بهداشت باروري، كودكان ، مادران ، زايمان سالم 

- مراقبت و بهداشت سالمندان

- تغذيه سالم

- مشاوره بيماريهاي عفوني و رفتاري

- ايمن سازي و واكسيناسيون

- بهداشت روان

- پيشگيري و مراقبت از سلامت دانش آموزان

- مراقبت و بهداشت دهان و دندان و خدمات دندان پزشكي

- پيشگيري و مراقبت از بيماريهاي واگير و غير واگير

- بينايي سنجي و شنوايي سنجی  متقاضیان شغل

- برآورد درخواست و تامين و توزيع داروهاي اساسي مورد نياز

- درمان سرپايي

- كنترل و نظارت بر كارگاهها و كارخانجات صنعتي

نظارت بر نحوه جمع آوري و دفع زباله و فاضلاب و منابع آب -  كنترل و نظارت بر مراكز تهيه و توزيع مواد غذايي ، اماكن عمومي و مراكز آموزشي پژوهشي – تفريحي و زيارتي و بهسازي محيط و جلب مشاركت و هماهنگي با نهادها ، سازمانها و ادارات بين بخشي در راستاي اهداف سلامتي منطقه .