آموزش سلامت
فرآیندها
پیوندها



 










فصلنامه دیجیتال داوطلبان سلامت 


آمار بازدید کنندگان
بازديدکنندگان اين صفحه: 1099
بازديدکنندگان امروز: 1171
کل بازديدکنندگان: 4793743
بازديدکنندگان آنلاين: 8
زمان بارگزاري صفحه: 2.3244 ثانيه
49 پرسش و پاسخ در زمینه هپاتیت C

1.    بيماري هپاتيت چيست ؟
به التهاب کبد که عضوی بسیار فعال در بدن است هپاتیت گویند .
هپاتیت یا التهاب بافت کبد، موجب آسیب به کبد و اختلال در فعالیت کبد میشود .یک بیماری ویروسی است که باعث التهاب کبد میشود.
این اختلال یا التهاب کبد به علل مختلفی بوجود می آید که مهمترین آنها آلودگی به ویروسهای ایجادکننده هپاتیت مثل A,B,C,D,E,F است.در این بین ویروس هپاتیت C یکی از عوامل مهم ایجادکننده هپاتیت به حساب می آید.


2.    انواع هپاتیت کدامند ؟
ويروس هاي مختلفي در ايجاد هپاتيت ويروسي نقش دارند، مانند ويروس هپاتيت هاي A و B و C و D و E وF
از بين اين بیماریها، هپاتيت هاي B و C ، بيماري هاي جدي تر و وخيم تري مي باشند و مزمن میشوند  در حالیکه بقيه هپاتيت ها مانند هپاتيت A و E در اغلب مواقع، بيماري جدي ايجاد نمي کنند و مزمن نمي شوند.

3.   چه عواملی میتوانند باعث ایجاد هپاتیت شوند ؟
عوامل مختلفي مي توانند باعث التهاب کبد و در نتيجه هپاتيت شوند. از اين عوامل مي توان به غذا و بعضي از داروها اشاره کرد. همچنین بيماري هاي ژنتيکي خاص نيز مي توانند باعث ايجاد التهاب کبدي شوند. هپاتيت مي تواند به علت آلودگي ميکروبي يا ويروسی بروز کند.


4.    علت ایجاد هپاتیت C چیست؟
هپاتيت C توسط ويروس هپاتيت C که در سلول‌هاي كبد زندگي كرده و سبب بيماري كبدي مي‌شود، ايجاد مي‌گردد.

5.    ویروس هپاتیت c از کدام دسته از ویرس ها می باشد؟
ويروس هپاتيت  Cيك ويروس از گروه فلاوي ويروس ها است .

6.    ویروس هپاتیت c در کدامیک از سلول های بدن تکثیر می یابد؟
ويروس هپاتيت  Cدرسلولهاي كبدي تكثيرشده و به آنها آسيب مي رساند.


7.    آمار احتمالی هپاتیت c در ایران چه قدراست؟
در کشور ما احتمالاً 200 تا  300هزار نفر مبتلا به این ویروس می‌باشند.


8.    علائم ونشانه های هپاتیت c چیست؟
بي اشتهايي، خستگي مفرط،كوفتگي، استفراغ، دردشكم، تيره شدن ادرار،كم رنگ شدن مدفوع اما اكثر بيماران بدون علامت هستند. اما زردى پوست یا زردى سفیدى چشم در بیمارى هپاتیت C دیده نمى‌شود. این مسئله یکى از تفاوت‌هاى بارز این نوع هپاتیت با سایر انواع هپاتیت است.


9.    عفونت حاد هپاتیت c چگونه است؟
عفونت حاد يعني آلودگي جديد با ويروس هپاتيت  Cكه ممکن است بیماری بهبودیابد  و ياممکن است بهبودي ایجاد نشود.

10.    عفونت مزمن هپاتیتC  چگونه است؟
عفونت مزمن یعنی در بیماری بهبودي حاصل نشود وعفونت منجر به آسيب دائمي كبدگردد.

11.    عفونت بهبودیافته هپاتیت C چگونه است؟
هپاتیت Cبهبود يافته بدين معني است كه یا دوره عفونت ويروس پايان يافته است ويا بيمار به درمان ضدويروس پاسخ داده و ممكن است ویروس از بدن محوشده باشد.

12.    ویروس هپاتیتC در چه شرایطی از بین می رود؟
ویروس هپاتیت Cبا جوشاندن در 100 درجه سانتی‌گراد و به مدت 5 دقیقه از بین می‌رود.

13.    عامل مهم در انتقال هپاتیتC چیست؟
اعتیاد به مواد مخدر تزریقی و تماس با خون افراد آلوده از طریق استفاده ی مشترک از سوزن مصرفی، عامل مهمی در ابتلا به هپاتیت C است.


14.    شایع ترین راه انتقال هپاتیت Cدر ایران در گذشته چه بوده است؟
در ایران، شایع‌ترین راه انتقال ویروس هپاتیت C ، استفاده از خون و فرآورده‌های آن بوده است.

15.    شایع ترین نحوه انتقال هپاتیت  Cامروزه در ایران چیست؟
امروزه متأسفانه اعتیاد به مواد مخدر تزریقی و تماس با خون افراد آلوده از طریق استفاده ی مشترک از سوزن مصرفی، عامل مهمی در ابتلا به هپاتیت C است.


16.    افرادی که در معرض خطر ابتلا به هپاتیت C هستند به چند دسته تقسیم می شوند؟
افرادی که در معرض خطر ابتلا به هپاتیت C هستند به 4 دسته کلی تقسیم می‌شوند:
گروه اول: افرادیکه خون و یا فرآورده‌های خونی دریافت میکنند مانند بیماران هموفیلی، دیالیزی و تالاسمی.
گروه دوم: سابقه تزریق خون در سال‌های قبل از 1374 که در آن زمان خون از نظر آلودگی به ویروس هپاتیت C بررسی نمی‌شد.
گروه سوم: افراد معتاد به مواد مخدر تزریقی یا دارای شرکای جنسی متعدد.
گروه چهارم: این گروه شامل 30 تا 40 درصد مبتلایان بوده و علت خاصی جهت ابتلای آنان یافت نمی‌شود.


17.    چرا هپاتیت C در معتادان تزریقی بیشتر است؟
استفاده از سرنگ به صورت مشترک در بین معتادان به مواد مخدر می‌تواند به انتقال انواع عفونت‌ها از جمله هپاتیت C و B و ایدز منجر شود. البته اعتیاد به کوکائین و استنشاق از راه بینی نیز از راههای انتقال بیماری است.


18.    اين بيماري بيشتر در چه افرادي ديده مي شود و آيا ژنتيک در ايجاد آن تاثيري دارد؟
در ابتلاي به اين بيماري هيچ فرقي بين آقايان و خانم ها وجود ندارد و هر فردي که به اين ويروس آلوده باشد ممکن است دچار اين بيماري شود. البته عده اي استعداد بيشتري براي پيشرفت و ابتلاي به بیماری را دارند، مثلا هپاتيت C در افراد چاق نسبت به افراد لاغراست، بدتر و شديدتر است، و يا افراد الکلي 10 برابر افراد معمولي در خطر پيشرفت سريع هپاتيت C هستند، و يا در اشخاصي که بيماري جدي ديگري مثلاايدز داشته باشند، هپاتيت C سريع تر پيشرفت مي کند.
شايد به علت اينکه اعتياد در آقايان بيشتر است، هپاتيت C نيز در آقايان بيشتر ديده مي شود.
سن خاصي براي ابتلاي به اين بيماري وجود ندارد و از نوزاد گرفته تا يک فرد 90 ساله مي توانند به هپاتيت C مبتلا شوند، مانند سرماخوردگي که هرکس با ويروس آن در تماس باشد مي تواند به آن مبتلا شود.
به نظر نمي رسد مسايل ژنتيکي در ابتلاي به هپاتيت C نقشي داشته باشند. ولي ممکن است در سرعت پیشرفت بیماری در افراد بیمارنقش داشته باشند، مثلا ممکن است پيشرفت هپاتيت C در کساني که به صورت ژنتيکي چاق هستند سريع تر باشد. ولي ژن خاصي که باعث شود بيماري هپاتيت در اين افراد بيش تر ديده شود، هنوز شناسايي نشده است.


19.    تشخیص هپاتیت C به چه صورت است؟
راه تشخیص این بیماری انجام آزمایش آنتی بادی ضد ویروس به روش «الیزا» است. در فردی که این آزمایش مثبت است، باید با استفاده از آزمایش دقیق‌تر «ریبا» یا «بلات» و آزمایش دقیق‌تر پی _سی_آر (HCV RNA) وجود بیماری و شدت آن را اثبات کرد.

20.    ويروس هپاتيت C از چه طریقی منتقل می شود؟
اين ويروس از طریق  خون قابل انتقال است .

21.    ويروس هپاتيت C در چه سالی شناخته شده است؟
ويروس هپاتيت Cدرسال 1989 مورد شناسايي قرار گرفته است.

22.    آیا در حال حاضر خونها از نظر آلودگی به ویروس هپاتیت  C مورد بررسی قرار می گیرند؟
بله،در حال حاضر تمام خونها از نظر انواع بيماريهاي عفوني از جمله هپاتيت C مورد بررسي قرار مي گيرند وتنها در صورت سالم بودن اجازه تزريق داده مي شود.

23.    آیا خالکوبی می تواند هپاتیتC را انتقال دهد؟
بله ، انجام خالكوبي به جهت زيبائي چهره نظير خالكوبي ابرو نيز يكي از راههاي انتقال ويروس مي باشد.


24.    احتمال انتقال هپاتیتC به دنبال تماس های جنسی در خانواده چقدر است؟
ابتلا به هپاتيت Cبه دنبال تماس جنسي درداخل خانواده شايع نيست .آمارهاي موجود خطر كمتر از    5 درصد را نشان مي دهند.


25.    خطر انتقال جنسی هپاتیت C نسبت به ایدز و هپاتیت ب چگونه است؟
خطر انتقال جنسی هپاتیت C بسیار كمتر از خطر انتقالHIV ایدز وهپاتيت B) ) می باشد.


26.    احتمال انتقال هپاتیت C از طریق تماس جنسی چقدر است؟
ويروس هپاتيت Cبه مقادير بسيار كم درمايع مني، ترشحات واژن و بزاق وجود دارد و به همين دليل خطر ابتلاء به بیماری به دنبال تماس جنسي با فرد مبتلا به هپاتيت Cوجود دارد.اين خطر با طول مدت ازدواج ارتباط دارد.
خطر انتقال هپاتيت Cدر زندگي زناشوئي سالم زياد نيست و بايد توجه داشت اگر تمايلي به بچه دار شدن وجود ندارد توصيه مي شود از كاندوم استفاده شود.


27.    احتمال انتقال هپاتیت C از مادر به جنین چقدر است؟
خطر انتقال ويروس هپاتيت  Cازمادران آلوده به جنين بسيار زياد است .خطر ابتلا به بیماری درهنگام تولد به دليل مخلوط شدن خون نوزاد ومادر وجود دارد.
نوع زايمان (سزارين يا طبيعي)درميزان ابتلا  به بیماری نقشي ندارد.


28.    احتمال انتقال هپاتیت C از مادر به جنین در چه صورت افزایش می یابد؟
در مادراني كه آزمايش پی_سی_آر ( PCR ) آنها مثبت است به علت بالابودن میزان ويروس درخون آنها، خطر انتقال عفونت به نوزادان بيشتر است .

29.    نوزادان مادران مبتلا به ویروس هپاتیت  Cچگونه ارزیابی می شوند؟
باید یکسال پس ازتولد ،میزان آنتی بادی هپاتیت C (HCV Ab ) در نوزادان اين مادران چك شود تا ابتلاء ياعدم ابتلا به هپاتيت C درآنها مشخص شود.

30.    شیردهی در مادران مبتلا به هپاتیت C چگونه است؟
بايد توجه داشت كه منعي جهت شيردهي اين مادران وجودنداردتنها بايد دقت شود هنگام زخم شدن پستان مادر خطر انتقال وجود دارد.


31.    آیا احتمال انتقال هپاتیتC در آرایشگاهها وجود دارد؟
آلوده شدن تيغ هاي اصلاح در آرايشگاه هاي عمومي توسط فرد مبتلا به هپاتيت C و استفاده آن توسط يک فرد سالم نيز در بسياري از موارد ميتواند باعث انتقال   هپاتيت C  شود.


32.    آیا احتمال انتقال هپاتیت C در مراکز دندانپزشکی وجود دارد؟
در مراکز دندانپزشکي، پزشکي و جراحي اگر وسايل مورد استفاده تميز و استريل نباشند
مي توانند عامل انتقال هپاتيت C باشند. البته بسيار نادر است.



33.    هپاتيت C از چه  راههایي منتقل نمي شود؟
•    دست دادن وبوسيدن فردآلوده
•    آشپزي كرن و دريك مكان غذا خوردن
•    معاشرت معمول درمحل كار ومنزل
•    درآغوش گرفتن مبتلايان
•    از راه هوا
•    شنا كردن در يك استخر

34.    مخزن ویروس هپاتیت C چیست؟
انسان تنها مخزن ويروس هپاتيت  Cاست و تابه حال مخزن حيواني شناخته نشده است .


35.    افراد درمعرض خطر هپاتیت C چه افرادی هستند؟
•    افرادیکه قبل از سال 1992(1374) سابقه تزريق خون داشتند 
•    كاركنان حرفه پزشكي
•    افراد دارای اختلالات رفتاري در روابط جنسي
•    معتادان به مواد مخدر تزريقي
•    همسران افراد آلوده به هپاتيت C

36.    اساس درمان هپاتیت C چیست؟
درمان هپاتيت C با روش هاي مختلفي انجام مي گيرد، ولي اساس و قسمت مشترک همه درمان ها، آمپولي است به نام اينترفرون. اينترفرون دارويي است که سيستم ايمني بدن را تقويت مي کند و باعث مي شود تا فرد در از بين بردن ويروسهاقويترعمل کند.


37.    اثر اینترفرون در درمان هپاتیت C چگونه است؟
تاًثير داروهاي ضد ويروس نظير اينترفرون به تنهايي يا همراه با ريباويرين دردرمان هپاتيت C مزمن ثابت شده است .
حدود 25 تا 30 درصد موارد با اينترفرون پاسخ مناسب داده و اين حالت با طبيعي شدن آنزيم هاي كبدي وازبين رفتن ويروس در خون يعني PCR منفي مشخص مي شود.


38.    اثرریباویرین در درمان هپاتیت C چگونه است؟
ريباويرين نميتواند بيماري را به طور كامل ريشه كن كند ولي اثراينترفرون را تقويت مي نمايد به همین دليل به تنهايي استفاده نمي شود.

39.    پیوند کبد در کدام بیماران مبتلا به هپاتیت C توصیه می شود؟
به  بيماراني كه دچار آسيب عمده كبدي هستند انجام پيوند  کبد توصیه می شود.


40.    درچه مواردي احتمال جواب به درمان كم است ؟
درمقادير بالاي ويروس احتمال جواب به درمان كم است همچنين ژنوتيپ ويروس درپاسخ به درمان مؤثر است.

41.     در مبتلایان به هپاتیت c چه رژیم غذایی توصیه می شود؟
آنچه مهم است تعيين شدت بيماري كبدي است كه  بايد از رژيم هاي غذايي سخت دور شود.
درصورت شديد بودن بيماري كبدي بايد از مصرف زياد مواد گوشتي خصوصاً گوشت قرمز خودداري كرد و به جاي آن از گوشت سفيد ماهي، مرغ و پروتئين گياهي استفاده نمود. مصرف سبزيجات وميوه هاي تازه بسيار مفيداست. ازمصرف غذاهاي دودي كه داراي نيترات هستند مانند كالباس، سوسيس ويا از مصرف افزودني هاي شيميايي خوراكي بايد خودداري كرد.
 اصولاً از پرخوري وچاقي بايد دوري كرد. مصرف روزانه يك قاشق مربا خوري عسل ويا 2عدد خرما نيز مفيد است.


42.    چند نوع آمپول اینتر فرون وجود دارد؟
دو نوع آمپول اينترفرون وجود دارد:
يک نوع اينترفرون استاندارد داريم که درمان قطعي هپاتيت C است و هفته اي سه بار به همراه قرص هاي مربوطه استفاده مي شود. ولي اين آمپول علاوه بر فواید، عوارض زيادي براي بيمار دارد. همچنين میزان اثر آن نسبت به داروي جديدتر کمتر است.
نوع جديد اينترفرون را مي توان هفته اي يک بار استفاده کرد و عوارض کمتري هم دارد. میزان اثر آن 1/5تا 2 برابر انواع قبلي است.



43.    آيا بعد از درمان، امکان عود مجدد بيماري وجود دارد؟
آزمايشي وجود دارد که معمولا شش ماه بعد از پايان درمان براي بيمار انجام مي شود.
 اگر اين آزمايش نشان دهدکه ويروس هپاتيت در خون وجود ندارد، يعني بدن از ويروس پاک شده است و با احتمال 99 درصد، ديگر آن بيماري هرگز برنمي گردد. ولي متاسفانه داروهايي که هم اکنون موجود مي باشند، حتي بهترين دارويي که ذکر شد، بيشتر از 60 درصد کارآيي ندارند و حدودا در 30 الي 40 درصد مواقع قادر نيستيم، ويروس را از بدن پاک کنيم.
البته فراموش نکنيد اگر مصرف دارو نتواند ويروس را از بدن پاک کند، ولي در جلوگيري از پيشرفت اين بيماري بسيار موثر است.


44.    پاسخ به درمان در هپاتیت  cچگونه است؟
پس از درمان، با بهترين شرايط و بهترين دارو، 60 الي 80 درصد ويروس ها کاملا از بين مي روند، البته اين آمار به نوع ويروس نيز بستگي دارد، مثلا در نوعي از ويروس ها، اين داروها تا 80 درصد و در گروهي ديگر تا 90 درصد مي توانند موثر واقع شوند. ولي متاسفانه در از بين بردن نوع ديگري از اين ويروس ها که شايع نيز مي باشند، تنها 50 الي 60 درصد موثر هستند.


45.    عدم درمان به موقع اين بيماري چه عواقبي دارد؟
اگر بيماري پيشرفت کند و به مرحله ي سيروز کبدي برسد، ديگر قابل درمان نخواهد بود، به خصوص اگر بيمار به مرحله اي برسد که خون استفراغ کند که در اين مرحله درمان دارويي موثر واقع نمي شود و بايد حتما پيوند کبد انجام گيرد.
     چنان چه کبد به دلیل عفونت مزمن فرسوده شود اصطلاحا سیروز کبدی نامیده می ‏شود.


46.    آيا راهي براي پيشگيري از اين بيماري وجود دارد؟
فردیکه مبتلا به هپاتيت C است، اگر دچار خونريزي شد بايد مواظب باشد که خونش جايي نريزد و اگر قسمتي از بدنش زخم شد، بايد آن قسمت را خوب بپوشاند.
حتما از تيغ اختصاصي يا يک بار مصرف استفاده کند و شانه ومسواک و ناخن گير اختصاصي داشته باشد، چون موقع گرفتن ناخن يا مسواک زدن، امکان دارد ناخن گير يا مسواک به خون آغشته شود.
اين ها مواردي است که بيماران مبتلا به هپاتيت C بايد آنهارارعايت کنند.

47.     به افراد مبتلا به بيماري هپاتیت c  چه توصيه هایی میشود ؟
     باید تمام وسايلي را که ممکن است به خون آلوده شوند، مانند ناخن گير، مسواک، تيغ و ... را به طور اختصاصي داشته باشند و اجازه ندهند شخص ديگري از اين وسايل استفاده کند.
     اگر جايي از بدنشان زخم شد و يا ترشحاتي (مثلا به دنبال سوختگي) داشتند، حتما اين قسمت ها را بپوشانند و اگر خونشان در جايي ريخت، آن قسمت را با محلول کلردار مثل آب نمک يا آب ژاول شستشو دهند.
     اگر تماس جنسي دارند از کاندوم استفاده کنند، مگر اين که بخواهند بچه دار شوند. البته اين پيشنهاد آخري، پيشنهادي قطعي و لازم نيست، چون امکان انتقال از اين راه خيلي کم است.
     درمان را به شکل صحيح و به موقع انجام دهند، چون در بهترين حالت و بسته به نوع ويروس تا 90 درصد امکان بهبودي وجود دارد و در بدترين حالت هم، امکان بهبودي از 60 درصد به بالاست.
خوشبختانه معمولا کسي که تحت درمان است، ويروس فعالي در خونش ندارد و ناقل ويروس نيست.
     اين بيماران رژيم غذايي خاصي ندارند و مي توانند رژيم غذايي معمولي داشته باشند، ولي الکل براي بيماران هپاتيتي بسيار مضر است و باعث مي شود که هپاتيت به سرطان تبديل شود. الکل مي تواند سرعت تبديل هپاتيت را به سيروز کبدي 10 الي 20 برابر افزايش دهد، پس قطعا بايد از الکل پرهيز شود.

48.    دوره خفتگی هپاتیت c چقدر است؟
دوره خفتگى بيمارى، يعنى از هنگام ورود ويروس تا شروع فعاليت آن که ممكن است بين دو تا 20 ماه به طول انجامد. اين امكان وجود داردكه پس از ورود ويروس بيمارى هپاتيت C سيستم دفاعى بدن بتواند تا مدتى مقاومت كند. گلبولهاى سفيد كه در خون شناورند مى‌توانند ويروس‌ها و باكترى‌ها را ببلعند و آنها را در خود هضم كنند. ويروس بيمارى هپاتيت C ممكن است تا مدتى در گلبولهاى سفيد به صورت خفته باقى بماند اما اين ويروس مى‌تواند به دلايل نامعلومى فعال شود.
 شروع فعاليت ويروس گاه به يك سرماخوردگى ساده شبيه است. از آنجا كه بيمارى هپاتيت C با زردى همراه نيست غالبا فرد متوجه ابتلا خود به بيمارى نمى‌شود. اما فاكتورهاى كبدى خون كه ميزان فعاليت آنزيم‌هاى كبدى را نشان مى‌دهند به شدت بالا مى‌رود كه نشان‌دهنده بر هم خوردن تعادل در كبد وشروع بيمارى است.

49.    آیا هپاتیتc واکسن دارد؟
متاسفانه براي پيشگيري از هپاتيت C واکسني وجود ندارد.