آموزش سلامت
فرآیندها
پیوندها











فصلنامه دیجیتال داوطلبان سلامت 


آمار بازدید کنندگان
بازديدکنندگان اين صفحه: 998
بازديدکنندگان امروز: 94
کل بازديدکنندگان: 4603578
بازديدکنندگان آنلاين: 13
زمان بارگزاري صفحه: 1.0764 ثانيه
« روزه داری برای افراد دارای مشکلات خاص»

« روزه داری برای افراد دارای مشکلات خاص در ماه مبارک رمضان »

مقدمه:
در ماه مبارک رمضان، رژیم غذایی افراد نسبت به قبل خیلی تغییر نداشته و در صورت امکان باید ساده بوده و طوری تنظیم شود که بر روی وزن تأثیر زیادی نداشته باشد. البته اگر فرد دچار اضافه وزن می باشد، ماه رمضان فرصت مناسبی است تا وزن به حالت طبیعی برگردد.
با توجه به ساعات طولانی ناشتا بودن، باید غذاهایی را مصرف کنیم که به کندی هضم می شوند، مثل غذاهای حاوی فیبر زیاد. غذاهای دیرهضم معمولاً 8 ساعت در دستگاه گوارش می مانند در حالی که غذاهای سریع الهضم فقط 3 تا 4 ساعت در معده باقی می مانند.

غذاهای دیرهضم عبارتند از:
حبوبات و غلات مثل جو، گندم، جو دوسر، لوبیا، عدس، آرد، غلات، برنج با پوست و غیره (که کربوهیدراتهای پیچیده نامیده
می شوند).

غذاهای سریع الهضم عبارتند از:
غذاهایی که حاوی قند، آرد سفید و غیره هستند ( که به این گروه کربوهیدراتهای تصفیه شده یا ساده گفته می شود).

غذاهای حاوی فیبر عبارتند از:
غذاهای حاوی سبوس، گندم سبوس دار، غلات و حبوبات، سبزیها مانند لوبیای سبز، نخود، ذرت، اسفناج، برگ چغندر، میوه های با پوست، میوه خشک شده مثل برگه زردآلو، انجیر، آلوخشک، بادام و غیره.
غذاهای مصرفی باید متنوع بوده و در حالت تعادل با یکدیگر باشند و از همه گروه های غذایی مثل میوه ها، سبزی ها، گوشت، مرغ، ماهی، نان، حبوبات و محصولات لبنی در رژیم غذایی وجود داشته باشد.

شرایط روزه داری برای افراد با مشکلات خاص:
سوء هاضمه و نفخ
علل:
•    خوردن حجم زیادی غذا و پرخوری به ویژه در زمان افطار که باعث اتساع بیش از حد معده می گردد.
•    خوردن آب زیاد و نوشابه های گازدار بین غذا
•    مصرف غذاهای تند و پُر ادویه
•    مصرف زیاد غذاهای چرب و سرخ شده
•    مصرف غذاهای نفاخ مثل حبوبات، کلم، تخم مرغ و ....
•    حرف زدن زیاد هنگام صرف غذا چون باعث ورود هوا به معده می شود.
درمان:
•    اجتناب از پرخوری
•    مصرف آبمیوه یا آب در طول روز و خودداری از خوردن آب نیم ساعت قبل و یک ساعت بعد از غذا
•    اجتناب از مصرف غذاهای سرخ کردنی
ضعف (افت فشارخون)
افزایش تعریق، ضعف، خستگی، کم شدن انرژی، سرگیجه به خصوص هنگام برخاستن، ظاهر رنگ پریده و .... از علائم افت
فشار خون می باشند که بیشتر هنگام بعد از ظهر اتفاق می افتد.
علل:
•    کاهش مصرف مایعات
•    کاهش مصرف نمک
•    مصرف بیش از حد مواد غذایی کاهش دهنده فشارخون مثل: سیر، پیاز خام، موز، هندوانه، خیار و ....
درمان:
•    اجتناب از رفتن به مکان های گرم که باعث تعریق می شود.
•    افزایش مصرف نمک و مایعات
توجه: افت فشارخون باید با گرفتن فشار خون در هنگام بروز علائم تأیید شود. افراد دارای فشار خون بالا ممکن است در طول
ماه رمضان نیاز به تنظیم مجدد داروهای خود توسط پزشک داشته باشند.
سردرد
علل:
عدم مصرف کافئین و تنباکو، انجام کار زیاد در طول روز، کم خوابی و گرسنگی که معمولاً در طول روز بیشتر شده و در انتهای روز بدتر می شود. سردرد وقتی با افت فشار خون همراه شود، می تواند منجر به سردرد شدید و حالت تهوع قبل از افطار شود.

درمان:
در طول یکی دو هفته قبل از ماه رمضان به صورت تدریجی مصرف کافئین و تنباکو را کم و بعد قطع کنید، چای سبز و بدون کافئین ممکن است جایگزین خوبی باشد. همچنین برنامه خود را در طول ماه رمضان طوری ترتیب دهید تا خواب کافی داشته باشید.
کاهش قند خون
ضعف، سرگیجه، خستگی، کاهش تمرکز، تعریق زیاد (عرق سرد)، احساس لرز، عدم توانایی برای فعالیت های فیزیکی، سردرد و طپش قلب از علائم کاهش قند خون می باشند.
علل در افراد غیردیابتی:
خوردن مقدار زیاد قند مثل کربوهیدراتهای تصفیه شده مخصوصاً در هنگام سحر، باعث تولید مقدار زیادی انسولین توسط بدن شده و باعث افت قند خون در ساعات روزه داری می شود.
درمان:
•    منظم کردن وعده های غذایی به صورت افطار، شام و سحری که به خصوص وعده سحری از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
•    محدود کردن مصرف نوشیدنی ها و غذاهای حاوی قند ساده به خصوص در وعده سحری
توجه: افراد دیابتی ممکن است به تنظیم مجدد داروهای خود در ماه رمضان احتیاج داشته باشند و باید با پزشک خود مشورت کنند.
انقباضات عضلانی
علل:
مصرف ناکافی غذاهای حاوی کلسیم، پتاسیم و منیزیم
درمان:
خوردن غذاهای غنی از مواد معدنی فوق برای مثال: میوه ها و سبزیها، محصولات لبنی، گوشت و خرما
زخم معده، سوزش سردل، التهاب معده
افزایش سطح اسید در معده خالی در ماه رمضان، باعث تشدید مشکلات فوق می شود. این مشکل به صورت احساس سوزش در ناحیه معده و زیردنده ها ظاهر شده و می تواند به طرف حلق گسترش یابد. غذاهای تند، قهوه و کوکا کولا این حالت را بدتر
می کنند.
درمان:
درمان های طبی برای کنترل سطح اسید در معده وجود دارد و افراد مبتلا قبل از روزه گرفتن باید با پزشک خود مشورت کنند.
سنگ کلیه
سنگ کلیه ممکن است در افرادی که آب کم می نوشند ایجاد شود. بنابراین مصرف زیاد مایعات برای جلوگیری از تشکیل سنگ ضروری می باشد.
درد مفاصل
علل:
در طول ماه مبارک رمضان که نمازهای بیشتری خوانده می شود، فشار روی مفاصل زانو افزایش می یابد. در افراد مسن و یا افراد دچار التهاب مفاصل این مسأله باعث درد، سفتی، تورم و احساس ناراحتی می شود.
درمان:
کاهش وزن (که ماه مبارک رمضان فرصت مناسبی برای این امر است) باعث می شود که زانوها مجبور به تحمل وزن بالا نباشند. ورزش دادن و نرمش اندام تحتانی قبل از ماه رمضان، باعث آمادگی مفاصل برای تحمل فشار اضافی وارد شده به آنها می شود.