آموزش سلامت
فرآیندها
پیوندها











فصلنامه دیجیتال داوطلبان سلامت 


آمار بازدید کنندگان
بازديدکنندگان اين صفحه: 1144
بازديدکنندگان امروز: 184
کل بازديدکنندگان: 4603669
بازديدکنندگان آنلاين: 14
زمان بارگزاري صفحه: 1.2168 ثانيه
ارتباط مصرف نمک و بیماری های قلبی عروقی

بيماري‌هاي قلبي عروقي علت اصلي يک سوم موارد مرگ و مير ناشي از بيماري‌هاي غيرواگير و علت اصلي مرگ در افراد بالاي 30 سال و دومين عامل مرگ در افراد 59-15 سال است. فشار خون بالا علت 6/7 ميليون مرگ زودرس و 92 ميليون ناتواني و عوارض ناشي از بيماري در جهان بوده است. بيماري‌هاي قلبي عروقي شايع‌ترين علت مرگ و مير در جهان است، از طرفي حدود 80 درصد مرگ‌وميرها در بيمار‌ي‌هاي قلبي-عروقي ناشي از فشار خون بالا، مصرف سيگار و کلسترول بالا است. از ميان اين سه علت فشار خون بالا مهم‌ترين علت مستقيم در مرگ‌و‌مير در کل دنياست. شيوع فشار خون بالا در ايران حدود 18 درصد گزارش شده است و مصرف زياد نمك يكي از دلايل اصلي آن بشمار مي‌رود. درحال حاضر بيماري‌هاي غيرواگير حدود 70درصد از علل مرگ و مير را به خود اختصاص داده است و از 385000 مرگ در سال در كشور، 268000مورد مرگ ناشي از بيماري‌هاي غيرواگير بوده است. براساس برآوردهاي موجود ميزان دريافت روزانه نمک در کشور 15-10 گرم (2 تا 3 برابر مقدار توصيه شده توسط سازمان جهاني بهداشت يعني 5 گرم در روز است).
براساس آخرين گزارش سازمان جهاني بهداشت متوسط ميزان مصرف نمك در اكثر كشورهاي منطقه مديترانه شرقي بيش از 12 گرم در روز براي هر فرد است. بنابراين كاهش مصرف نمك يكي از اولويت‌هاي نظام سلامت در همه كشورها است و بسته به فرهنگ غذايي مردم برنامه‌ريزي كاهش مصرف نمك يكي از دغدغه‌هاي اصلي مسئولين سلامت كشورها بشمار مي‌رود. در كشورهاي توسعه يافته بيشتر از 80درصد نمك مصرفي نمك‌هاي پنهان در مواد غذايي است كه با مصرف غذاهاي غيرخانگي، غذاهاي كنسروي و فست‌فودها تأمين مي‌شود. ولي در كشور ما با توجه به الگوي مصرف مواد غذايي، بيشترين منبع مصرف نمك از طريق افزودن نمك در هنگاه تهيه و طبخ و مصرف غذا است.
. مطالعات سازمان جهاني بهداشت بيشترين منبع نمك دركشورهاي منطقه مديترانه شرقي كه كشور ما هم در بين آنها قراردارد را نمك موجود در نان‌ها بيان مي‌كند. متاآناليز مطالعات بزرگ نشان داده که کاهش حدود 6 گرم نمک دريافتي روزانه باعث کاهش 24درصدي سکته مغزي و کاهش 18 در صدي بيماري عروق کرونر مي‌شود و حدود 5/2 ميليون مرگ و مير را کاهش مي‌دهد. همچنين كاهش مصرف نمك به ميزان يك گرم در روز موجب كاهش 7 درصدي در بروز سكته‌هاي مغزي و قلبي مي‌شود. طبق توصيه¬‌هاي استاندارد ميزان سديم دريافتي در روز نبايد بيشتر از 2400 ميلي¬گرم يعني حدود 5گرم نمك يا كمتر از يك قاشق چاي¬خوري نمك باشد. اين ميزان براي بيماران قلبي و افرادي كه فشار خون بالا دارند و همچنين افراد بالاي 50 سال بايد روزانه كمتر از 1500 ميلي-گرم سديم كه معادل 3گرم نمك يا حدوداً نصف قاشق چايخوري نمك است، مصرف كنند.
بر اساس گزارش پيشگيري اوليه از افزايش فشارخون سازمان بهداشت جهاني در سال 1983 و نيز گزارش بررسي تغذيه و رژيم غذايي در بيماري‌هاي مزمن همين سازمان در سال 2003، نمک دريافتي روزانه بايد کمتر از 5 گرم باشد که برخي کشورها براي رسيدن به اين عدد اقدام کرده‌اند، ولي برخي کشورها هم هنوز تصميمات مدوني در اين مورد اتخاذ نکرده‌اند. در بسياري از کشورهاي اروپايي مقادير کمي و کيفي نمک دريافتي مناسب توصيه شده است. مثلاً در هلند کمتر از 9 گرم و در پرتغال کمتر از 5 گرم توصيه شده است، در حالي‌که در يونان فقط توصيه شده از مصرف نمک و غذاهاي پر نمک بپرهيزيد.
در آسيا در چهار کشور مقدار نمک مشخصي توصيه شده است که در سنگاپور کمترين (کمتر از 5 گرم) و در ژاپن بيشترين (کمتر از 10 گرم) است. در ميان کشورهاي آفريقايي دو کشور نيجريه و آفريقاي جنوبي اين مسئله را در رژيم هاي غذايي در نظر گرفته‌اند. در استراليا و نيوزيلند نمک توصيه شده کمتر از 6 گرم است.در آمريکاي شمالي (کانادا و ايالات متحده) مقدار توصيه شده کمتر از 6 گرم است که در ايالات متحده نمک توصيه شده در گروه‌هاي خاص کمتر از 4 گرم است. در بين کشورهاي آمريکاي جنوبي برزيل تنها کشوري است که نمک کمتر از 5 گرم را توصيه کرده است و ساير کشورهاي اين منطقه فقط به کاهش مصرف نمک اکتفا کرده‌اند. در برخي کشورها روش‌هاي ويژه اي براي ارزيابي نمک مصرفي به کار رفته است مثلا:
- ميزان نمک به‌طور دقيق در برچسب‌ها قيد شده است.
- بسيج‌هاي آموزش همگاني براي افراد جامعه نسبت به کاهش مصرف نمک اجرا شده است.
- محصولات کم نمک در جامعه از طريق رسانه‌هاي جمعي به مردم شناسانده شده است.
- از صاحبان صنايع غذايي براي توليد محصولات با نمک کمتر حمايت شده است.
- مقدار نمک در محصولات غذايي به‌طور مرتبي كنترل و پايش مي‌شود.
درانگلستان با اجراي برنامه كاهش مصرف نمك سالانه 26000 تن در مصرف نمک صرفه جويي شد، از 6000 مورد از موارد مرگ سکته مغزي و حمله‌هاي قلبي جلوگيري شد. فروش بسته‌هاي نمک 40 تا 50 درصد کاهش يافت. از نظر هزينه، برآورد شده که 5 ميليون پوند در هر سال براي اجراي بسيج همگاني کاهش مصرف نمک صرف شده و در مقابل 5/1 ميليارد پوند در بخش سلامت صرفه‌جويي شده است. دركشور ما بخش عمده نمك مصرفي از طريق افزودن نمك به غذاهاي خانگي است. لذا برنامه‌ريزي بر روي كاهش مصرف نمك بايد با هدف آگاه‌سازي جامعه و تغيير رفتارهاي غذايي در سطح خانواده انجام شود. ضمن اينكه، با توجه به متوسط مصرف نان در كشور (سرانه 320 گرم درروز)، كاهش نمك مصرفي در نان مي‌تواند نقش قابل توجهي در كاهش نمك مصرفي داشته باشد. همچنين با توجه به الگوي غذايي مردم، مصرف آن دسته از مواد غذايي كه از تكرر مصرف بيشتري برخوردارند مثل پنير، رب گوجه فرنگي، تن ماهي، تنقلاتي مانند فراورده هاي غلات حجيم شده، چيپس و.. بازنگري و تجديد نظر در استاندارد ميزان نمك در اين محصولات و تشويق صنايع غذايي براي توليد محصولات غذايي كم نمك از ديگر راهكارهايي است كه لازم است به آنها نيز پرداخته شود.