آموزش سلامت
فرآیندها
پیوندها



 










فصلنامه دیجیتال داوطلبان سلامت 


آمار بازدید کنندگان
بازديدکنندگان اين صفحه: 1306
بازديدکنندگان امروز: 1166
کل بازديدکنندگان: 4793738
بازديدکنندگان آنلاين: 6
زمان بارگزاري صفحه: 0.7956 ثانيه
خود مراقبتي براي ارتقاء سلامت روان

*اهمیت سلامت روانی
• از زندگی ناامیدید؟
• احساس فرسودگی می‌کنید؟
• به شما خوش نمی‌گذرد؟
• از خودتان ناراضی هستید؟

اگر جواب تان مثبت است، پس باید بدانید که تنها نیستید. احساس نارضایتی از خود و زندگی موضوعی است که بسیاری از افراد آن را تجربه می کنند، اما تا زمانی که عملکرد شما را مختل نکرده باشد طبیعی است. بسياري از ما در مراحلي از زندگی خود، مشکلی با سلامت ذهنی و روانی خود پیدا می‌کنیم.
سلامت روان به اندازه‌ی سلامت جسمی در زندگی ما مهم است.
سلامت روان ما می‌تواند قسمت‌های مختلفی از زندگی‌مان را تحت تاثیر قرار دهد:
• شغل، تحصيل، زندگی شخصی
• روابط مان با دیگران
• خواب
• اشتها
• سطح انرژی
• توانایی تفکر هشیارانه یا تصمیم‌گیری
• سلامت جسمی
• رضایت از زندگی و بسیاری موارد دیگر
سلامت روان فقط به معنی نبودن یا نداشتن بیماری روانی نیست. این که چه احساسی در مورد خود، جهان و زندگی خود داریم، همگی بخشی از سلامت روان ما را تشکیل می‌دهند. در واقعیت، هیچكس سلامت روان صددرصد و در تمام لحظه‌ها را تجربه نمی‌کند. ما معمولاً منتظر بیماری نمی‌شویم تا تازه به فکر سلامت جسم خود بیفتیم. به همین شکل، عاقلانه نیست صبر کنیم که رنج مشکلات رواني شروع شود و بعد به فکر ارزش سلامت روان بیافتیم.
  افراد زير از نظر ابتلاء به مشكلات رواني بيشتر در معرض خطر هستند و از آسيب پذيري بيشتري در اين زمينه برخوردارند:
• افرادی که با استرس یا وقایع مهم بسیاری در زندگی خود روبه‌رو هستند
• افرادی که از سطح حمایت اجتماعی اندکی برخوردارند
• نوجوانان
• بزرگسالانی که تحصیلات یا درآمد کمی دارند
• بزرگسالان یا کودکانی که با ضربه ای روبه‌رو شده‌اند
• زنان
• افرادی که با مشکلات جسمی روبه‌رو هستند
• افراد داراي برخي خصوصیات شخصیتی كه اين خصوصيات می‌تواند احتمال بروز مشکل را در آنها افزايش دهد (مثلاً داشتن استانداردهای خیلی بالا در شخصیت های وسواسی و خطر‌پذیری خیلی بالا در شخصیت های مرزی)
ابعاد اصلی رفاه و سلامت روان:
بروز تغييرات در هريك از ابعاد زير، موجب تغيير در وضعيت سلامت روان افراد مي شود.
1) افکار: شامل ایده‌ها، تصورات و تمایلاتی می‌شوند که دائم در ذهن خود با آن‌ها درگیر هستیم.
2) رفتارها: عملكرد و فعاليت هايي كه به طور روزمره يا در موقعيت هاي خاص انجام مي دهيم.
3) واکنش‌های جسمی: اين واكنش ها مربوط به تغییر در عملکردهای بدن مانند ضربان قلب، تنفس، هضم غذا، هورمون‌های مغزی و غیره می‌شود.
4) احساسات: شامل احساسات مثبت (شادي، همدلي، عشق، محبت، نوع دوستي) و احساسات منفي (غمگيني، خشم، نفرت)
مثال‌هایی از افکار مثبت:
• می‌دانم که می‌توانم این دوران سخت را پشت سر بگذارم.
• در مورد زندگی ام احساس هیجان و انرژی دارم!
• می‌دانم دوستانی دارم که واقعاً به من اهمیت می‌دهند.
• از نحوه‌ی پیشرفت زندگی‌ام راضی هستم.
• من استعدادها و علایق نسبتاً خوب و جالبی دارم.
• می‌خواهم کاری کنم که یک تغییر مثبت به وجود بیاورد.
• با این که کمبودهایی دارم، اما انسان خوبی هستم.
• اتفاقات خوبی برایم خواهد افتاد.
مثال‌هایی از افکار منفی:
• احساس می‌کنم دارم عقلم را از دست می‌دهم.
• زندگی ام مسخره است!
• هیچ‌وقت نمی‌توانم این وضعیت را پشت سر بگذارم.
• من زشت و احمق هستم.
• همه فکر می‌کنند که من یک بازنده‌ام.
• احساس می‌کنم قرار است اتفاق خیلی بدی بیفتد.
• کمبودهای من آن‌قدر بزرگ هستند که نمی‌توان آن‌ها را برطرف کرد.
• انگار هیچ‌ وقت هیچ اتفاق خوبی برای من نمی‌افتد.
مثال‌هایی از رفتارهای مثبت:
• کار کردن روی راه ‌حل یک مسئله به شکل گام به گام
• درخواست کمک از یک دوست یا یکی از اعضای خانواده برای حمایت و درک
• دعا کردن یا سایر اشکال اعمال معنوی
• انجام کاری آرامش‌بخش مانند نماز خواندن، تمرکز کردن،  حمام کردن و تمرين آرامش عضلاني
• انجام کارهایی که باعث می‌شوند به مشکلات مان فکر نکنیم (مثلاً تماشای تلویزیون، مطالعه یا کار کردن)
• ورزش یا فعالیت‌های بدنی
• انجام تفریحات یا دنبال کردن سرگرمی‌های و فعاليت هاي مورد علاقه خود
• خوابيدن و خوردن در حد متعادل
مثال هايي از رفتارهاي منفي:
• منزوی کردن خود و دوری از دوستان و خانواده
• استفاده از مواد مخدر یا الکل
• عدم كنترل و مديريت خشم (پرخاشگري فيزيكي و زباني با ديگران)
• وابستگی بیش از حد و چسبیدن به عزیزان
• زياد خوردن و زياد خوابيدن
    مثال‌هایی از واکنش‌های جسمی در مواقع استرس:
• گرفتگی عضلات، دردهای عضلانی یا سردرد
• معده درد، تهوع و میل به بالا آوردن
• مشکل روده و معده
• تغيير در ميزان خواب و اشتها
• تمایل به ادرار بیش از حد
• عرق کردن، داغ کردن یا یخ کردن
• درد سینه یا مشکل در تنفس
• تپش قلب یا ضربان قلب نامنظم
• سرگیجه
• احساس عدم واقعیت یا جدا افتادن (انزوا)
• اغراق در یک مشکل موجود جسمی (مثل جوش، مشکل در هضم غذا، میگرن، دردهای مزمن و غیره)
• تغيير در تمايلات جنسی

مثال‌هایی از احساسات خوب:
• خوشی یا شادمانی
• رضایت
• آرامش
• هیجان
• عشق و علاقه
• سرخوشی
مثال‌هایی از احساسات بد:
• بی‌حوصلگی یا خشم
• ناامیدی
• اضطراب یا ترس
• ناراحتی یا افسردگی
• احساس تهی یا کرخت بودن
• آزردگی
• نفرت
سلامت روان با استفاده از الگوی کلی افکار، احساسات، رفتارها و واکنش‌های جسمی ما تعیین می‌شود. هر کدامِ از ابعاد سلامت روان، می‌تواند بر بقیه‌ی ابعاد هم تاثیر بگذارد.

چرا سلامت روان باید برای من و خانواده‌ام مهم باشد؟
وقتی سلامت روان ما دچار مشکل می‌شود، این مسئله می‌تواند لذت بردن از زندگی را سخت کرده و ممکن است از نظر جسمی و روانی احساس فرسودگی کنیم. بسیاری از این تغییرات می‌توانند جلوی یک زندگی رضایت‌بخش را بگیرند. همه‌ی ما می‌توانیم با یادگیری این‌ که چطور از سلامت روان خود محافظت کرده و آن را بهبود ببخشیم نفع فراوانی به دست بیاوریم.