آموزش سلامت
فرآیندها
پیوندها













فصلنامه دیجیتال داوطلبان سلامت 


آمار بازدید کنندگان
بازديدکنندگان اين صفحه: 1496
بازديدکنندگان امروز: 2841
کل بازديدکنندگان: 5050024
بازديدکنندگان آنلاين: 6
زمان بارگزاري صفحه: 1.6224 ثانيه
تاثیر هم نشینی و معاشرت با گروه هنجارشکن

تاثیر هم نشینی و معاشرت با گروه هنجارشکن و گرایش نوجوانان و جوانان به اعتیاد

دوران نوجوانی از ادوار پر اهمیت در فرایند رشد آدمی محسوب می شود؛ قدم گذاردن به این دوره معمولاً با بلوغ آغاز می شود. شکوفایی غریزه جنسی، تثبیت و تحکیم علائق و منافع شغلی و اجتماعی و میل به آزادی و استقلال از ویژگی های مهم این دوره است. تغییر و تحول جسمی، روانی و شخصیتی در این دوران، خواسته های جدیدی را مطرح می سازد.

از یک سو غرایز، نیازها و میل به تبعیت از ارزش های نوجوانی، هم چنین پذیرفته شدن و جذب در گروه های هم سال، فشارهای گروهی، میل به ابراز وجود، پی ریزی زندگی مستقل و از طرف دیگر فقدان امکانات، روابط نامناسب عاطفی، عدم توجه به خواسته ها، ارزش ها و نظرات نوجوان و نیز بی تجربگی و عدم شناخت کافی، او را در یک بحران فکری و آشفتگی روانی قرار می دهد و عوارضی چون بی ثمری، پوچی و بی کفایتی به بار می آورد. در نتیجه زمینه گرایش به انحرافات اجتماعی از جمله اعتیاد در آنان فراهم می شود.

روان شناسان اجتماعی به فشارهایی که از جانب گروه های نزدیک، نظیر خانواده و هم سالان به فرد وارد می شود، اهمیت بسیار قائلند و از طریق مقایسه نفوذ و فشار ارزش ها و هنجارهای دو گروه خانواده و هم سالان در مطالعاتشان، نفوذ هنجارهای غالب را نشان می دهند. بدیهی است جوان برای هم رنگ شدن با ارزش ها و هنجارهای گروه های نزدیک، زیر فشار قرار می گیرد. گاه هنجارها و ارزش های دو گروه به هم نزدیک و هماهنگ است و گاه با هم در تضاد قرار دارد. ولی به هر حال دو گروه برای هم رنگ شدن، جوان را زیر فشار قرار می دهند.

معتادان اصولاً دوست دارند که رفقا و اطرافیان خود را مبتلا کنند و آن ها را نیز به منجلابی که افتاده اند بکشانند.در این میان نوجوان یا جوانی که خانواده از هم گسیخته یا ناسالم دارد و یا دچار اختلالات منشی و عقده و ناکامی است، زودتر از دیگران به دام دوستان معتاد و ورطه هولناک اعتیاد می افتد، زیرا این گونه افراد به علت نداشتن روابط عاطفی درست در خانواده سخت به دوستان وابسته می شوند و تحت تأثیر آنان قرار می گیرند و یا به سبب عقده ها، ناکامی ها و شکست ها برای عضویت و ورود به گروه های خاص، به مصرف مواد مخدر روی می آورند.

عدل و همکارانش (1383) در پژوهش خود به تأثیر معاشرت با دوستان معتاد و هنجار شکن در گرایش نوجوانان و جوانان به اعتیاد به نتایج زیر دست یافتند:

آنها 99 جوان معتاد و غیر معتاد را که بر اساس جنس، سن، تحصیلات و محل سکونت، همتا شده بودند،در پژوهش خود شرکت دادند. براساس یافته های این تحقیق، میانگین سن معتادان بررسی شده 39/21 سال و میانگین سنی شروع مصرف مواد مخدر 7/16 سال بود. نتایج به دست آمده حاکی از آن بود که از میان اقوام و بستگان جوانان معتاد، 6/60 درصد معتاد بودند، در حالی که این نسبت در گروه گواه 4/40 درصد برآورد شد.

میانگین تعداد دوستان سیگاری، دوستان معتاد و دوستان دزد یا قاچاقچی در میان جوانان معتاد به ترتیب 38/7، 31/4 و 08/2 بر آورد شد که در مقایسه با گروه گواه (54/1، 19/0 و 04/0) تفاوت معناداری مشاهده شد. نکته جالب این که 6/64 درصد معتادان اظهارکردند که اولین بار از طرف دوستانشان مواد مخدر به آن ها عرضه شده است و نکته مهم تر این که 9/87 درصد جوانان غیر معتاد با هیچ دوست معتادی هم نشین نبوده و معاشرت نداشته اند، در حالی که 9/89 درصد جوانان معتاد بیان داشته اند که دارای دوست معتاد هستند.

یک فرد جوان اغلب تحت تأثیر اعمال؛ رفتار، گفتار و افکار دوستان خود قرار می گیرد. به طوری که در همین دوستی ها و معاشرت های نادرست با دوستان ناباب است که نوجوانان یا جوانان برای اولین بار به خواهش دوست  خود که می گوید « با یک بار هیچ اتفاقی نمی افتد»، جواب مثبت می دهد و با آزمایش مواد زهر آگین مخدر برای همیشه نادانسته زندگی خود را متلاشی می کند. بدون شک یک دوست منحرف به خوبی قادر است که رفیق خود را اغفال کند به ویژه این که نوجوانان در دوره بلوغ بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر گروه هم سالان قرار می گیرند، زیرا در این دوره است که نوجوان از اتکای خود به خانواده می کاهد و به ناگزیر در صدد یافتن تکیه گاه های دیگری که مهم ترین آن ها گروه های هم سالان است بر می آید. جوانان معتاد در مقایسه با جوانان غیر معتاد ارتباط بیش تری با دوستان معتاد و هنجار شکن دارند و این نتایج باید در برنامه های کاربردی برای پیشگیری از اعتیاد مد نظر قرار گیرد.

پیشنهادها:

الف) ایجاد صمیمیت و دوستی والدین با فرزندان و درک احساسات و نیازهای دوره نوجوانی و جوانی آنان، موجب می شود فرزندان به والدین اعتماد کنند و مسائل و مشکلاتشان را با آنان در میان بگذارند. از این طریق والدین قادر خواهند بود در باب کج روی های آنان پیشگیری های لازم را معمول دارند.

 

ب) معاشرت نوجوانان و جوانان با نزدیکان و آشنایانی که مبتلا به اعتیاد و دیگر آسیب های اجتماعی هستند با کنترل و نظارت بیشتری انجام شود و در صورت امکان این روابط قطع شود.

ج) چنانچه والدین عادت به مصرف سیگار دارند، بهتر است حداقل در حضور فرزندان خودداری کنند و از این طریق الگوی غلط را به آن ها آموزش ندهند.

د) سیگار کشیدن نوجوانان و جوانان و ارتباط با دوستان کج رو علامت و هشداری است به والدین تا با یاری و کمک مشاوران و متخصصان ذی ربط اقدامات پیشگیرانه را در خصوص کج روی و ابتلای فرزندانشان به اعتیاد اعمال دارند.

ه) والدین روشی اتخاذ کنند تا اعتماد به نفس فرزندان را افزایش دهند و مهارت های زندگی را به آنان بیاموزند. آنان را به صفت« گستاخی ممدوح» مجهز سازند تا در برابر فشار گروه هنجار شکن مقاوت کنند و با اقتدار به خواسته های غیر منطقی، پاسخ منفی بدهند.