آموزش سلامت
فرآیندها
پیوندها


 



 











فصلنامه دیجیتال داوطلبان سلامت 


آمار بازدید کنندگان
بازديدکنندگان اين صفحه: 2837
بازديدکنندگان امروز: 1264
کل بازديدکنندگان: 5233059
بازديدکنندگان آنلاين: 8
زمان بارگزاري صفحه: 1.3088 ثانيه
هفته بدون دخانیات

هفته بدون دخانيات از 10 – 4 خرداد

شعار روز جهاني بدون دخانيات با عنوان «قلیان ، سمی برای خانواده ها »

 

عناوین روزهای هفته بدون دخانیات اعلام شد

با توجه به اینکه 31 ماه می روز جهانی بدون دخانیات است و  4لغایت 10خرداد هفته بدون دخانیات با شعار قلیان سمی برای سلامت  خانواده  نامگذاری شده است.

عناوین روزهای هفته بدون دخانیات 95 به شرح ذیل اعلام میشود :

سه شنبه  4خرداد "جوانان علیه قلیان

چهارشنبه 5خرداد"قانون علیه قلیان 

پنج.شنبه 6خرداد"قلیان و سرطان

جمعه 7خرداد"آموزههای دینی علیه قلیان 

شنبه 8خرداد"اماکن عمومی عاری از قلیان 

یکشنبه 9خرداد "خانواده علیه قلیان 

دوشنبه 10خرداد"بسته بندی ساده محصولات دخانی همزمان با روز جهانی بدون دخانیات 

گفتنی است : امروزه مصرف قلیان یکی از دغدغه  های نظام سلامت بوده زیرا میزان مواجهه با دود قلیان در هر وعده  معادل 80-100نخ سیگاراست

آلودگی تنباکو های معطر به ترکیبات سرطان زا ی قطعی چون بنزن ، فلزات سنگین و برخی مواد روان گردان این دغدغه را دو چندان کرده است

 

 


 

 
 

 

   

   
   
   

=========================================

خود مراقبتی برای دوری از دخانیات

 

در حاضر 4/1 میلیارد نفر از افراد جهان، مواد دخانی مصرف می کنند.

دود تنباكو و سیگار حاوی بیش از 4000 ماده شیمیایی و 40 نوع تركیب سرطان زا است.

در حال حاضر در هر 5 ثانيه يك نفر بر اثر استعمال دخانيات در دنيا مي ميرد. با دوري از دخانيات از اين مرگ ها پيشگيري كنيم.

نيمي از مصرف كنندگان مواد دخاني به علت بيماريهاي ناشي از آن مي ميرند.

از هر دو نفر سيگاري، يك نفر 15 تا 25 سال زودتر از موعد مقرر مي ميرند.

استعمال دخانيات عامل بروز 90% سرطان‌هاي ريه، 80% برونشيت مزمن و 25% بيماري‌‌هاي ريوي است.

در شرایط یکسان به طور متوسط افراد سیگاری 8-5 سال عمر کوتاهتری نسبت به افراد غیر سیگاری دارند، با خود مراقبتی این فاصله را از بین ببریم.

استعمال سیگار سبب تغییر رنگ دندانها، بوی بدن دهان و چروک شدن پوست می گردد. با خود مراقبتی این عوارض را کاهش دهیم.

با خود مراقبتی و دوری از دخانیات، احتمال ابتلاء به حمله های قلبی و مرگ ناشی از آن را کاهش دهیم.

در خانوار های فقیر و کم درآمد حدود 40 درصد از بودجه خانوار صرف خرید سیگار می شود که این میزان می تواند، صرف خرید مایحتاج اصلی خانوار، تأمین سلامت و نیز تحصیل فرزندان شود.

استفاده از قليان دود بيشتري را نسبت به سیگار وارد ريه ها مي كند. تصفيه دود از طريق آب موجود در قليان، تصوري اشتباه است.

 

 =========================================

 خانواده سالم با دوری از دخانیات

20 درصد از افراد سيگاري در جهان را زنان تشكيل مي دهند که اكثر آنها مادران و زنان خانواده هستند.

سالانه حدود 6 ميليون نفر در جهان در اثر بيماري‌هاي ناشي از مصرف دخانيات مي‌ميرند كه 600 هزار مورد آن در اثر مواجهه با استنشاق تحميلي دود مواد دخاني  مي باشد.

700 میلیون کودک در جهان در معرض دود سیگار والدینشان در خانواده قرار دارند، خانواده و جامعه عاری از دخانیات بسازیم.

سيگار كشيدن در طول حاملگي، موجب عوارض زيادي از جمله مرده‌زايي، ‌سقط خود بخود، مرگ جنين، مرگ در دوران نوزادي و مرگ ناگهاني نوزاد مي‌شود.

امكان ابتلاي كودكاني كه در معرض دود سيگار قرار دارند به بيماريهاي عفوني گوش، ريوي و آسم بيشتر است.

سيگار كشيدن در ميان زنان سبب ناباروري مي شود.

وزن كودكان متولد شده از مادران سيگاري 250 تا 300 گرم كمتر از ساير كودكان است.

زنان به عنوان مادر خانواده نقش مهمی در پيشگيری از استنشاق دود دست دوم توسط کودکانشان دارند.

با خود مراقبتی، خود و اعضاء خانواده را در برابر زیان های ناشی از مصرف دخانیات محافظت نماییم.

خانواده عاری از دخانیات محور توسعه جامعه سالم می باشد، با خود مراقبتی سلامت خود و خانواده را حفظ نماییم.

عبارات فريبنده اي مانند سيگارهاي لايت يا سبك و يا توتون ميوه اي راهي براي گمراه كردن خانواده به ویژه زنان برای کاهش انگیزه خود مراقبتی در آنان است.

صنایع دخانی به طور فزاینده ای از روش ها و شیوه های جدید جهت بالابردن سطح فروش محصولاتشان بهره می گیرند. مهمترین آنها ترویج مصرف دخانیات در خانواده است، مراقب خود و خانواده تان باشید.

افزایش مصرف قلیان و از بین بردن قبح مصرف آن در بین خانواده ها، ترفندی دیگر از سوی صنایع دخانی است، با خود مراقبتی دست صنایع دخانی را از جامعه کوتاه سازیم.

والدین و خانواده عاری از دخانیات، تأثیر به سزایی بر روی فرزندانشان در افزایش انگیزه خود مراقبتی دارند.

زنان با آشنايی با قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانيات، قادر خواهند بود از حقوق شهروندی خود و عزيزانشان دفاع کنند.

امروزه صنایع دخانی با تشویق و ترغیب زنان به مصرف سیگار، آنان را مورد هدف قرار داده اند، زیرا این زنان در خانواده، الگویی جهت سیگاری شدن فرزندانشان خواهند شد.

 

 ==================================

محل کار و اماکن عمومی سالم با دوری از دخانیات

در سال 2010 تعداد 6300 ميليارد نخ سيگار توسط صنايع دخاني درجهان توليد شده است که این میزان تا سال 2020 به 6800 میلیارد نخ خواهد رسید.

در ایران سالانه بطور متوسط 10000 ميليارد تومان صرف خرید محصولات دخانی می شود و 2 تا 3 برابر این هزینه صرف درمان بیماری های ناشی از مصرف دخانیات می شود.

مرگ هاي مرتبط با مواد دخاني موجب از دست رفتن فرصت هاي اقتصادي مي شود.

نيمي از مرگ ومير ناشي از مصرف دخانيات در سنين مولد جمعيت بروز مي كند.

یکی از راهبردهای کلیدی کنترل دخانیات، وضع مالیات بر محصولات دخانی است

افزايش 70  درصدي قيمت محصولات دخاني 25 درصد ميزان بروز مرگ ناشي از دخانيات را كاهش مي دهد.

افزایش مالیات باعث افزایش قیمت محصولات دخانی به منظور کاهش قدرت خرید خواهد شد.

افزايش ماليات بر دخانيات به ميزان 10 درصد، موجب كاهش 8 درصدي مصرف دخانیات در كشورهاي در حال توسعه مي شود.

صنايع دخاني، گروه هاي آسيب پذير را مورد هدف بازاريابي و ترويج محصولات شان قرار مي دهند. افزايش ماليات اين هدف صنايع را مختل مي كند.

هزينه مصرف سيگار در خانواده مي تواند هزينه يك دوره آموزشي يكي از فرزندان خانواده را تامين كند.


================================================ 

اجرای کامل قوانین برای دوری از دخانیات

پيشبرد برنامه هاي كنترل دخانيات و اجراي مطلوب قوانين، همياري و همكاري قواي سه گانه را مي طلبد.

با اجرای صحیح قانون جامع کنترل دخانیات، می­توان حامی خود مراقبتی در بین افراد جامعه به ویژه نوجوانان، جوانان و زنان شویم.

اجراي ممنوعيت استعمال دخانيات در مكان هاي عمومي و محل هاي كار، از مواجهه افراد با دود دست دوم مواد دخاني محافظت مي كند.

بر اساس قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات وآیین نامه اجرایی آن:

فروش سیگار و سایر محصولات دخانی توسط افراد زیر 18 سال ممنوع است.

فروش سیگار و سایر محصولات دخانی به افراد زیر 18 سال ممنوع است.

مصرف دخانیات در اماکن عمومی، وسایل نقلیه عمومی و مراکز تهیه و توزیع مواد غذایی ممنوع است.

تبلیغات مستقیم وغیر مستقیم محصولات دخانی ممنوع است.

استعمال دخانیات در ادارات و نهادهای دولتی و نهاد های موضوع ماده 18 قانون تخلفات اداری ممنوع است.

فروش سیگار فاقد برچسب، هولوگرام و هشدارهای بهداشتی ممنوع است

هرگونه تبلیغ، تشویق وحمایت مستقیم و غیر مستقیم افراد به استعمال دخانیات ممنوع است

پیام های سلامتی و هشدارهای بهداشتی باید 50 درصد از سطح بسته بندی محصولات دخانی را در بر گیرد.

فروش و عرضه محصولات دخانی توسط افراد فاقد مجوز وپروانه فروش ممنوع است.

استفاده از تعابیر گمراه کننده مانند ملایم، لایت، سبک و مانند اینها در محصولات دخانی ممنوع است.


 ======================================

آموزه های دینی حامی دوری از دخانیات

 

پيامبر اكرم (ص): تحمل ضرر و زيان و ايجاد آن به غير در اسلام جايز نيست.

استعمال دخانیات با موازین عقلی و فطری مطابقت ندارد و هر آنچه با فطرت سالم مغایرت داشته باشد از نظر اسلام مطرود ومحکوم است.

آيت اله مكارم شيرازي و آيت اله بهجت ( ره ) استعمال دخانيات را حرام اعلام كرده اند.

آيت اله مكارم شيرازي: اگر كشيدن سيگار و ساير مواد دخاني به شهادت اهل اطلاع ضرر مهمي براي بدن داشته باشد حرام است.

آيت اله مكارم شيرازي: خطرات مهم دود سيگار يك واقعيت است كه حتي فرزندان افراد سيگاري و معاشران آنها نيز از آن در امان نيستند لذا فتواي تحريم آن را به طور مطلق داده ايم.

آيت اله نوري همداني: با توجه به ضررهاي مربوط به استعمال دخانيات، استعمال آن جايز نيست.

آيت اله صافي گلپايگاني: ضرر اين سموم مهلك و خطرناك خانمانسوز براي دين و ايمان و شرف و سلامت روح و جسم و جامعه است و جلوگيري از آن وظيفه مستقيم حكومت بوده و بر همگان واجب شرعي است.

 

 ===============================

جوانی سالم، بدون سیگار و قلیان

يك ساعت در معرض دود قليان ديگران بودن، معادل مصرف 6 تا 8 نخ سيگار است

5 ميليون نفر از افراد زير 18 سال در دنيا، در اثر مصرف سيگار دچار مرگ مي شوند.

2 نفر از هر 3 نفری که برای اولین بار قلیان می کشند، برای همیشه به آن معتاد می شوند.

در صورتی که جوانان تا سن 26 سالگی از خود مراقبت کرده و شروع به استعمال دخانیات نکنند، دیگر هرگز به مصرف دخانیات تمایل نخواهند داشت.

با ارتقای توان خود مراقبتی جوانان، مانعی در برابر اهداف صنایع دخانیاتی بسازیم.

آشنایی و توانمندی نوجوانان و جوانان برای دفاع از حقوق خود، راهکاری است برای رسیدن به زندگی عاری از دخانیات

نمایش قبح مصرف محصولات دخانی، انگیزه نوجوانان برای نه گفتن به دخانیات را افزایش می دهد.

سیگار کشیدن والدین به طور مستقیم و غیر مستقیم فرزندان را به سیگاری شدن در آینده ترغیب کرده و انگیزه خود مراقبتی را در آنان کاهش می دهد.

نوجوانان و جوانان: با نه گفتن به سیگار، آینده را تغییر دهید و زندگی خود را عاری از دخانیات بسازید.

نه گفتن به اولين نخ سيگار مهارتي كارآمد براي نجات نوجوانان و جوانان از چنگال صنايع دخاني

آمار ها نشان مي دهند كه جوانان و نوجواناني كه به ورزش روي مي آورند از دخانيات دوري مي كنند.

اعتياد به نيكوتين در اثر مصرف مواد دخاني در جواني روند سريعي دارد، با خود مراقبتي از اعتياد به اين مواد پيشگيري كنيم.

 

              ========================================

رهايي از دخانيات با خودمراقبتي

دخانیات سالانه 6 میلیون نفر را در دنیا می کشد؛ این رقم تا سال  2030 به 8  میلیون مرگ افزایش می یابد.

نیمی از مرگهایی که به دلیل استعمال دخانیات رخ می دهد در میانسالی اتفاق می افتد.

با رهايي از دخانیات احتمال ابتلاء به حمله های قلبی ومرگ ناشی از آن را کاهش دهیم.

3 نفر از هر 4 نفر مصرف كنندگان مواد دخاني كه از مضرات استعمال دخانيات مطلعند، خواهان ترك دخانيات هستند.

ترك دخانيات گام بسيار موثري در ساختن جامعه عاري از دخانيات مي باشد.

استفاده از جايگزين هاي نيكوتين مي تواند نرخ ترك دخانيات را به ميزان دو تا سه برابر افزايش دهد.

توصيه هاي مكرر پزشكان در هر ويزيت، انگیزه ترك استعمال دخانيات را در مصرف كنندگان تقويت مي كند.

یکی از راه های ترک سیگار، گروه درمانی و مشاوره با پزشک مطلع در زمینه ترک مي باشد.

درمان وابستگي به دخانيات، در صورتی که توام با مشاوره افراد مصرف كننده و تشويق انان به ترك باشد، موثرتر است.

متخصصين بهداشتي و درماني مي توانند به مصرف كنندگان مواد خاني براي تغيير رفتارشان كمك كنند.

 

براي موفقيت در ترك سيگار بهتر است زمان ومكان هاي هميشگي سيگار كشيدن را تغيير دهيد، در خانه يا اتومبيل سيگار نكشيد و در محلهايي كه احساس راحتي مي كنيد سيگار نكشيد.

======================================================

سیگار پلی به سوی اعتیاد 

 

سیگار کشیدن یکی از عادت ها و وابستگی های زیان آور در جهان امروز و یکی از بلاهایی است که امروز گریبانگیر مردم دنیا شده و باعث می شود انسانهای زیادی به تباهی کشیده شوند و سرمایه های فراوانی به هدر رود .

آیا این تنها یک ادعای بی پایه واساس است که ما مصرف سیگار را مضر و زیان آور برای سلامت انسان به شمار آوریم؟

47 درصد از مردان و 12 درصد زنان جهان سیگاری هستند . درهر 10 ثانیه یک مرگ ناشی از مصرف دخانیات در جهان رخ میدهد. سالانه نیز 50 هزار نفر در ایران بر اثر مصرف دخانیات جان خود را از دست می دهند. سالانه فقط 1200 میلیاردتومان برای خرید و مصرف سیگار درایران هزینه می شود. 4 برابر این میزان نیز سالانه صرف درمان عوارض ناشی از مصرف سیگار در کشور می شود. اگر هزینه عمر از دست رفته افرادی که به خاطر مصرف سیگار جان خود را از دست داده اند را نیز اضافه کنیم رقم بسیار بزرگی می شود که محاسبه آن مشکل است. همگان نیز ضررهای سیگار را می دانند اما همچنان آن را می کشند وسیگار نیز آنها را می کشد.

سیگار و تنباکو به عنوان مهمترین علت مرگ ومیر در دنیا شناخته شده است . امار نشان می دهند نیمی از افراد معتاد به سیگار که رقمی در حدود 650 میلیون نفر را تشکیل می دهند بر اثر کشیدن سیگار جان خود را از دست می دهند . به همین علت در سال 1987 کشورهای عضو سازمان بهداشت جهانی با تعیین یک روز با عنوان روز جهانی بدون دخانیات(31 می مصادف با 11 خرداد ماه) ، توجه همگان را به مضرات و خطرات استفاده از دخانیات جلب نمودند.

تحقیقات و پژوهش های علمی بعمل آمده توسط دانشگاه ها و موسسات تحقیقاتی بسیار معتبر در سراسر جهان در زمانها و مکانهای مختلف همگی نشان داده اند که مصرف دخانیات و سیگار بدون شک موجب افزایش شانس ابتلا به بیماریهای صعب العلاج و بالا رفتن میزان مرگ و میر در اثر ابتلا به اینگونه بیماریها می شود . بیایید بطور گذرا نگاهی بیفکنیم به چند گزارش آماری :

-       مصرف هر یک نخ سیگار   5/5 دقیقه از عمر انسان می کاهد .

-       در صورت تغییر ننمودن میزان شیوع مصرف دخانیات انتظار می رود که تا 20 سال آینده هر سال 000/000/10 نفر به علت سیگار کشیدن بمیرند ( بد نیست بدانید که بیش از نیمی از این قربانیان ساکنین کشورهای درحال توسعه یا جهان سوم می باشند . )

-       دخانیات بیش از حوادث رانندگی ، مصرف مشروبات الکلی ، آدمکشی ، سواستفاده از داروها ، خودکشی  و آتش سوزی در جهان موجب مرگ و میر انسانها می شود .

-       هر ایرانی بالای 15 سال بطور متوسط سالیانه 930 نخ سیگار استعمال نموده است که این مقدار در بین 190 کشور جهان رتبه 71 را دارا بوده است .

                                             

سیگار درخت سبز زندگی را می خشکاند

·           استعمال دخانیات مهمترین عامل مرگ های قابل پیشگیری است .

·           دود تنباکو و سیگار حاوی بیش از 4000 ماده شیمیایی خطرناک همچون آمونیاک ، سرب و آرسنیک است که شمار زیادی از آنها مواد محرک یا سمی و سرطان زا هستند .

·           دود سیگار بیش از 40 نوع ترکیب سرطان زا دارد .

·           جزء اعتیاد آور سیگار ، نیکوتین است که از برگهای گیاه تنباکو بدست می آید و با اثر بر دستگاه اعصاب مرکزی موجب اعتیاد می شود . نیکوتین سیگار و تنباکو به سرعت جذب جریان خون می شود و ظرف 30 ثانیه به مغز می رسد و روی سلولهای عصبی آن اثر می گذارد . یک نخ سیگار حاوی 8 الی 20 میلی گرم نیکوتین است که تنها 1 میلی گرم آن هنگام کشیدن سیگار جذب بدن می گردد تنها 60 میلی گرم از این ماده مرگ آور می باشد .

·           تنها 10 الی 15 ثانیه زمان کافی است که پس از اولین پک شما به سیگار ، نیکوتین به مغز برسد مهمترین اثر نیکوتین بر روی مغز  1) احساس لذت و خوشایند از کشیدن سیگار  2) احساس تحریک پذیری پس از ترک سیگار می باشد.

·           دود تنباکو و سیگار مانند آزیت ( پنبه نسوز ) ، آرسنیک ، بنزن و گاز رادون جزء مواد سرطان زای درجه یک طبقه بندی می شود .

·           نیتروز ماده شیمیایی است که مصرف یک در میلیارد آن در مواد غذایی غیرمجاز شناخته شده است . در حالیکه در دود سیگار حدود پنج هزار در میلیارد از این ماده وجود دارد . نیتروزامین ها فعال ترین مواد سرطان زای موجود در دود سیگار و تنباکو هستند .

·           خطر پیدایش سرطان در سیگاری ها بیشتر از دیگران است و این افراد حداقل 5 سال زودتر از غیرسیگاری ها به سنین در معرض خطر سرطان می رسند .

·           ذرات زیان آور موجود در دود سیگار شامل موادی مانند قطران ، نیکوتین ، بنزن و بنزوپیرن است .

·           دود سیگار برای اطرافیان نیز زیان آور است . 85% دود سیگاری که در یک اتاق جمع می شود ، ناشی از سوختن نوک سیگار است و نه دودی که فرد سیگاری از راههای هوایی اش خارج می کند .

·           بیش از 30 درصد مرگهای ناشی از سرطان، مربوط به استعمال دخانیات است .

·           علت بیش از 80% مرگهای ناشی از سرطان ریه ، استعمال دخانیات است .

·           خطر بیماری قلبی و  سرطان ریه در افراد غیرسیگاری که در خانه در معرض دود سیگار اطرافیانشان هستند 25% بیشتر از دیگران است .

·           سایر مواردی که با دود سیگار استنشاق می شود عبارتند از سیانید ( CYANID ) که سمی کشنده است ، فنل ها : که در پاک کننده های رنگ به کار می روند ، آمونیا ( AMMONIA ) : ماده ای که در مواد منفجره ، پاک کننده ها و سفیدکننده های دستشویی بکار می رود .

دوری از خانواده ، بیکاری ، محرکهای روانی ، اصرار دوستان و خویشان و حتی علاقه شخصی ، کسب لذت و تقلید و خودنمایی ، از عوامل موثر در روی آوری به سیگار است  . استعمال سیگار در نوجوانان ، بیشتر جنبه خودنمایی دارد و آرام آرام برای کسب لذت صورت می گیرد .

آغاز مصرف سیگار در سنین جوانی و میانسالی ممکن است تاثیر چندانی بر خلقیات فرد نداشته باشد ؛ ولی تجربه استعمال سیگار تا قبل از بیست سالگی یعنی در بحرانی ترین سنین نوجوانی ، به این سبب که دوران شخصیت سازی نوجوان است و هر تجربه ای را تا آخر عمر فرا راه خود قرار می دهد ، بسیار خطرناک است .

یکی از دلایل اصلی روی آوری نوجوانان به سیگار ، کنجکاوی در امتحان کردن آن است که اغلب از طریق دوستان و همسالان تبلیغ می شود و آرام آرام برای ادامه تجربه ، بهانه های دیگری نیز فراهم می شود . برخی از نوجوانان برای مخالفت با خانواده و رفع حقارتها به این کار دست می زنند و می خواهند از این طریق اعتماد به نفس بیشتری کسب کنند . رقابت با گروه همسالان از طریق خودنمایی ، بزرگترین دلیل شایع برای آغاز کشیدن سیگار است .

بسیاری از پسران نوجوان سیگاری ، عقیده دارند که با هر پکی که به سیگار می زنند ، احساس مردانگی می کنند و این شیوه به زودی جزئی از شخصیت آنها می شود . تقلید از پدر و مادر و اطرافیان نیز تاثیر زیادی در سیگار شدن نوجوان دارد . اضطراب ، تنش ، محرکهای شدید روانی و ناراحتی های خانوادگی عوامل عمده زمینه ساز برای روی آوردن به سیگار هستند .

مساله تاسف بار این است که نوجوان سیگاری که از طریق سیگار به آرامش کاذب دست می یابد و با پنهان کردن مشکل خود از خانواده هر روز بیش از پیش به دوستان هم دردش روی می آورد ، بهترین طعمه عاملان پخش مواد مخدر نیز خواهد شد ، در این میان خانواده ها بیش از دیگر گروهای اجتماعی در پیشگیری از سیگاری شدن نوجوانان نقش دارند .

 

جوانان و سیگار

کشیدن سیگار از مخربترین رفتارهای غیربهداشتی است که سلامت نوجوانان را به خطر می اندازد. احتمال مصرف مواد مخدر در نوجوانی که سیگار می کشد افزایش می یابد این مسئله خود باعث افت تحصیلی یا ترک تحصیل وی می شود. خودنمایی از مهمترین انگیزه ها برای سیگار کشیدن میان نوجوانان است. دانشمندان معتقدند چنانچه افراد در سنین نوجوانی شروع به کشیدن سیگار کنند (بیش از 70 درصد موارد سیگاری شدن در این مرحله اتفاق می افتد) و مدت 20 سال یا بیشتر به این عمل ادامه دهد بین 20 تا 25 سال زودتر از افرادی که به هیچ وجه در زندگی سگیار نکشیده اند جان خود را از دست خواهند داد.

 

نقش خانواده در مراقبت از نوجوانان

دوره نوجوانی ، دوره ای حساس و شگرف و حد فاصل کودکی و نوجوانی است . خانواده های هوشیار باید با آگاهی از شرایط ویژه این دوره ، همواره مراقب فرزندان نوجوان خود باشند . موقعیت حساسشان را درک کنند و هر چه بیشتر آنها را در پناه خود بگیرند . وقتی که مشکلات نوجوان در محیط خانه و در جمع صمیمی خانواده بدون ترس از تنبیه و شماتت مطرح شود ، و از طریق راه حلهای منطقی والدین رفع گردد ، دیگر نیازی به حضور و دخالت دوستان و همسالان نیست . نقش تربیتی خانه و خانواده به عنوان محیطی که فرزندان بیشترین وقت خود را در آن می گذرانند تا جایی مهم است که به جرات می توان گفت ، منشاء تمام موفقیتها و شکستها را باید در شیوه تربیتی خانواده ها جستجو کرد .

والدین باید هوشیار باشند و ارتباطات ، رفتار و آمد و شدهای نوجوان خویش را تحت نظر بگیرند و اگر احساس کردند بلای مهلک سیگار ، گربیان فرزندانشان را گرفته با سعه صدر و بدون فوت وقت این نطفه شوم را خفه کنند .

آموزش قبل از سن 15 سالگی ، تلاش برای کاستن فشارهای روانی ، تشویق و تقویت به موقع موفقیتها ، فراهم کردن تفریحات سالم و سازنده و درونی کردن ارزشها در پیشگیری از روی آوردن نوجوان به سیگار تاثیر زیادی دارد .

 

 

استعمال دخانیات

 

مصرف هر نوع دخانیات مانند سیگار ، پیپ ، قلیان ، و چوپق برای سلامتی ضرر دارد . قلب ، عروق و ریه بیشترین آسیب رادر اثر استعمال دخانیات پیدا می کنند . اینجا مختصری در مورد سیگار توضیح می دهیم:

  

مضرات سیگار

 

همه شما از اثر مضر سیگار اطلاع دارید . سموم موجود در دود سیگار ، به تمام قسمت های بدن صدمه می زنند در اینجا به بعضی از این اثرات اشاره می کنیم :

¯    سیگار یکی از دلایل اصلی بروز سرطان ریه است .

¯    سموم موجود در دود سیگار ، باعث سرطان های ریه ، گلو ، دهان ، مثانه ، کلیه و غیره می شوند .

¯    مواد موجود در سیگار ، ضربان قلب و فشارخون را بالا می برد   ، باعث غلیظ شدن خون و لخته شدن آن شده ، روی قلب و عروق خونی فشار می آورد و خطر سکته های مغزی را بیشتر می کند .

¯    با مصرف سیگار خون و اکسیژن کمتری به دستها و پاها می رسد و ممکن است باعث سیاه شدن و قطع انگشتان شود .

¯    گاز های سمی موجود در سیگار ، بصورت لایه ای ، داخل راههای تنفسی و ریه ها را می پوشاند . همانند دوده ای که در دودکش بخاری می نشیند  و مسیرهای ورودی هوا در بدن تنگ و مسدود شده و سبب آمفیزم و برونشیت می شود .

¯    سیگار بروز پوکی استخوان را تسریع می کند .

¯    دود سیگار باعث بیماری لثه ها ، خرابی و زرد شدن دندان ها بوی بد دهان و خشکی دهان می شود .

¯    افراد سیگاری مزه غذاها را خوب متوجه نمی شوند .

¯    سیگار گردش خون را ضعیف می کند و باعث بد رنگی و چروکیدگی پوست صورت می شود .

 

عوارض ناشی از مصرف سیگار

 

عنوان عارضه یا بیماری

تاثیر مصرف سیگار بر این عارضه

1

دردهای موضعی ، کمر درد

احتمال ابتلا افراد سیگاری 27% و غیرسیگاری 17% است.

2

دردهای موضعی ، درد گردن

احتمال ابتلا افراد سیگاری 17% و غیرسیگاری 9% است .

3

شانس رسیدن به سن 72 سالگی

افراد غیرسیگاری 78% و سیگاری 42%

4

احتمال مرگ ناشی از ابتلا به بیماریهای قلبی

20% از موارد مرگ بعلت عوارض ناشی از مصرف سیگار است .

5

مرگ و میر

از هر 500 نفر یک نفر هر سال بعلت کشیدن سیگار  می میرد.

6

سرطان و سیگار

85% سرطانهای ریه بر اثر سیگار است . 30% بیمارانی که بعلت سرطان می میرند سیگاری هستند . 25% همسران افراد سیگاری در معرض خطر ابتلا به سرطان قرار دارند و 30% سرطانهای رحم ناشی از سیگار کشیدن است .

7

سکته مغزی و سیگار

در افراد سیگاری احتمال سکته مغزی 5/2 برابر بیشتر است.

8

ناتوانی جنسی و سیگار

نیکوتین سیگار به دلیل تاثیر بر روی عروق و کم شدن جریان خون موجب ناتوانی جنسی در مردان می شود .

9

تاثیر سیگار بر چشم

بروز آب مروارید و خرابی شبکیه چشم در قسمت ماکولا در سیگاری ها 2 برابر بیشتر است .

10

اثر سیگار بر سلامت پوست ، مو و دندان ها

سیگار دندان ها را سیاه ، بد رنگ و خراب می کند . سیگار در طاسی سر و سفید شدن موی سر موثر است .

سیگار پیری زود رس را موجب شده و چین و چروک پوست در افراد سیگاری 5 برابر شدیدتر و بیشتر است .

 

اختلالات روانی ناشی از مصرف سیگار : وابستگی ، سندرم ترک ، اختلالات افسردگی ، اختلال در مصرف مواد و اختلالات دیگر .

مشاهده آمار اثرات مضر سیگار بر سلامتی بدن ، انسان را به وحشت می اندازد کشیدن سیگار هر ساله بیشتر از مجموع تلفات ایدز ، الکل ، مواد مخدر ، تصادفات رانندگی ، قتل ، خودکشی و آتش سوزی انسان را از بین می برد .

علیرغم این همه مضرات چرا بعضی ها سیگار می کشند ؟

¯ بسیاری از سیگاریها فکر می کنند سیگار به آنها آرامش می دهد ، اما آیا فردی که دچار عوارض سیگار شده آرامش خواهد داشت ؟

¯ گروهی نیز می گویند به کشیدن سیگار عادت کرده اند بنابراین این کار را ادامه می دهند . این افراد باید بدانند که هر چه تعداد و مدت سیگار کشیدن بیشتر باشد ، عوارض آن شدیدتر خواهد بود . از طرف دیگر نباید ناامید باشند ؛ زیرا امکان ترک سیگار ، در هر سنی وجود دارد . پس در هر زمانی که سیگار را ترک کنید جلوی اثرات  تخریبی آن را گرفته اید .

 

سیگار دروازه عبور برای اعتیاد به مواد مخدر است :

-   حدود 1/1 میلیارد نفر در سراسر جهان دخانیات مصرف می کنند و تا سال 2005 انتظار می رود این رقم به 6/1 میلیارد نفر افزایش یابد .

-   تا سال 2030 انتظار می رود که دخانیات با قربانی کردن 10 میلیون نفر در سال ، بیش از کل مرگهای ناشی از مالاریا ، مادران باردار ، کودکان و سل ، تنها عامل عمده مرگ در دنیا باشد .

-   در ایران مرگهای ناشی از مصرف دخانیات حدود 70 هزار نفر در سال رسیده و پیش بینی می شود طی 20سال آینده این میزان به 200 هزار نفر در سال افزایش یابد .

 

بنابر تخمینهای سازمان جهانی بهداشت استعمال دخانیات در حال حاضر موجب 5 میلیون مرگ در سال می شود و تا سال 2020 این تعداد به 4/8 میلیون مرگ در سال افزایش خواهد یافت که 70% این مرگها در کشورهای درحال توسعه رخ خواهند نمود .

اطلاعات موجود نشان می دهد که اکثر سیگاریها پیش از سن 18 سالگی استعمال دخانیات را آغاز می نمایند چنانچه در ایران نیز 70% سیگاریهای بزرگسال اولین سیگار خود را در سن 14 سالگی تجربه کرده اند . مطالعات اخیر در جهان نشان دهنده روند رو به افزایش گرایش به دخانیات در میان کودکان و نوجوانان است اگر این روند ادامه یابد استعمال دخانیات موجب مرگ 250 میلیون نفر از کودکان و نوجوانانی می گردد که اکنون زنده هستند که اکثر این افراد در کشورهای در حال توسعه زندگی می کنند .

این کشورها با مشکل دیگری نیز مواجهند و آن استعمال قلیان است که بطور سنتی دارای پیش زمینه فرهنگی در این منطقه است و بویژه در میان نوجوانان و جوانان  از محبوبیت برخوردار است .

تحقیقات اخیر نشان می دهد که نزدیک به نیمی از دانش آموزان ( 44%) حداقل یکبار قلیان را تجربه کرده اند . نزدیک به یک پنجم گروه سنی 15-13 ساله (5/17% ) سیگار را تجربه کرده اند و بیش از یک سوم دانش آموزانی که سیگار را تجربه کرده اند (1/30%) اولین سیگار خود را بیش از ده سالگی تجربه کرده اند. تعداد سیگاریهایی که نخستین سیگار خود را پیش از سن 10 سالگی تجربه کرده اند از سال 1382 تا سال 1386 نزدیک به دو برابر شده است و استعمال سایر مواد دخانی نیز از سال 1382 تا 1386 بطور شدیدی از 1/12% به 1/26% افزایش یافته است .

اطلاعات بدست آمده نشان می دهد که تفاوت معنی داری بین دختران و پسران در تجربه سیگار وجود ندارد و همچنین تفاوت خاصی بین دختران و پسران که اولین سیگار خود را قبل از ده سالگی تجربه کرده اند دیده نمی شود .

 این نکته نشان می دهد که متاسفانه باید در انتظار مواجهه با شیوع رو به افزایش از استعمال دخانیات در میان دختران در آینده نزدیک بود .

مرگ ناظران بی گناه

اثرات استنشاق تحمیلی دود سیگار نیز کمتر از عوارض ناشی از استعمال دخانیات نیست . سالانه صدها هزار انسان غیرسیگاری بر اثر استنشاق دود سیگار می میرند. طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت بیش از 40 درصد افراد و تعداد 700 میلیون کودک یا به عبارتی نیمی از کودکان در معرض استنشاق تحمیلی دود سیگار هستند. مضرات محیطهای آلوده به دود سیگار تا حدی است که سازمان بهداشت جهانی شعار سال 2005 روز جهانی بدون دخانیات را محیطهای عاری از دخانیات انتخاب کرد. محیط آلوده به دود سیگار در کودکان و افراد بالغ باعث بیماریهایی چون سرطان ودیگر بیماریهای تنفسی بدخیم شده که درنهایت منجر به مرگ آنها می شود.

نه دستگاه های تهویه و نه تمهید جداسازی مکانهای استعمال دخانیات هیچ کدام به طور کامل هوایی پاک و عاری از آلاینده را فراهم نمی آورند. بنابراین بهترین راه محافظت از آن، قرار نگرفتن در معرض استنشاق تحمیلی دود سیگار است.

بر اساس تحقیقات انجام شده در خصوص افراد در معرض دود سیگار دیگران بیش از یک سوم دانش آموزان مورد بررسی یعنی  5/33%  در محیط منزل و نیمی از آنها (50% ) در اماکن عمومی در معرض تماس با دود سیگار بوده اند که این یافته اجرای هر چه سریعتر و کاملتر قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات را مورد تاکید قرار میدهد .

 

دلایل مهم برای ترک سیگار :

 

1.ظاهر آراسته تر با حذف لکه های روی انگشتان و دندانهایتان .

2.حذف بوی بد دهان ناشی از کشیدن سیگار و تنفس راحت تر .

3.حذف بوی سیگار از لباس ، مو و بدنتان و تمام وسایلی که با آنها سروکار دارید .

4.پیشگیری از پیدایش چین و چروک زودرس در پوست صورتتان .

5.حذف مشکلات تنفسی از قبیل : خس خس حین تنفس ، سرفه ، برونشیت مزمن و از همه مهمتر سرطان ریه.

6.بازیافت دوباره حس بویایی و چشایی، که بر اثر استعمال سیگار از حساسیتشان کاسته شده است دوباره طعم واقعی غذایتان را احساس خواهید کرد .

7.احساس سرزندگی و شادابی دوباره در زندگی ، افزایش قوای جسمانی

8.خواب بهتر و راحت تر

9.کاهش خطرات بیماری قلبی ، نفخ ، فشارخون بالا، تپش قلب ، نازایی ، ناتوانیهای جنسی ، زخم معده ، برگشت اسید معده ، سرطان دهان و تعداد بیشماری از سرطان های گوناگون .

10.  کاهش بیش از 50 بیماری و عارضه های گوناگون

11.  دوباره کنترل رفتار خود را به دست خواهید آورد و با رهایی از زندان اعتیاد بار دیگر حس آزادی را باز پس خواهید گرفت .

12.  کاهش خطر آسیب رسیدن به نوزاد در زنان باردار .

13.  افزایش طول عمر ( افرادی که به طور مستمر سیگار می کشند  به طور متوسط 16 سال ازعمر خود را از دست می دهند )

14.  فراهم آوردن یک محیط سالم و سلامت برای کودکان و تمام افرادی که با آنان زندگی می کنید .

15.  الگوی مناسبی برای فرزندانتان خواهید بود .

16.  حذف هزینه های خرید سیگار که قابل توجه بوده و می توان آن را صرف امور بهتری کرد .

17.  رهایی از صدها ماده سمی و سرطان زای موجود در سیگار .

18.  تردد و مسافرت به وسیله قطار ، هواپیما و اتوبوس برای شما و دیگر افراد سهل تر و دلپذیرتر خواهد شد .

19.  دیگر در محل کارتان مجبور نیستید برای سیگار کشیدن از اتاق خارج شوید .

20.  با ترک این عادت نادرست اعتماد به نفس خود را افزایش داده و به اراده خودتان می بالید .

21.  از دنبال جا سیگاری گشتن خلاصی می یابید .

22.  از آن مهمتر دیگر نیازی به مطالعه این مقالات نخواهید داشت .!!؟

 

چند توصیه برای سیگار نکشیدن

-       دقیقاً بدانید که هر روز چند نخ سیگار می کشید ، دانستن تعداد سیگارهای که شما دود کرده اید از نظر روانی می تواند برای میل به کشیدن سیگارهای بیشتر بسیار بازدارنده باشد .

-       برای ترک یا کم کردن مصرف سیگاراز کشیدن سیگارهایی پرهیز کنید که نیاز چندانی در کشیدن آنها احساس نمی کنید . این امر پذیرش سیگار نکشیدن را در شما تقویت می کند .

-       سعی کنید در مواقع احساس نیاز به کشیدن سیگار فکر خود را به موضوعات و فعالیت های مناسب دیگری معطوف نموده و در صورت امکان از نوشیدنی ها و خوراکی ساده و کم کالری استفاده کنید .

-       بلافاصله پس از صرف غذا دندان ها و دهان خود را بشویید تا کمتر احساس کنید که به کشیدن سیگار بعد از غذا نیاز دارید .

-       هیچ وقت سیگار را در دسترس قرار ندهید و هرگز یک پاکت سیگار نخرید .

-       به خود بقبولانید که برای رسیدن به آرامش نیاز به کشیدن سیگار نیست و ورزش و تفریح های مفرح بسیار سودمندتر خواهند بود.

-       هیچگاه از سیگار و متعلقات آن ( فندک ، چوب سیگار ، زیر سیگار و ... ) بعنوان هدیه و پاداش استفاده نکنید .

-       مرتب به خود بگویید که سیگار نخواهید کشید و این حرف راتا می توانید تکرار کنید . تصویری که از خودتان در ذهن دارید عوض کنید و درباره خود بعنوان کسی که دیگر سیگار نمی کشد فکر کنید . دخانیات را بتدریج ولی با اعتماد  و پشتکار به خاتمه مصرف سیگار ترک کنید .

-       هر روز فاصله میان مصرف را زیادتر کنید تا پس از گذشت چند هفته به نتیجه برسید .

 

چگونه سیگار را ترک کنیم ؟

¯    ابتدا برای ترک سیگار تصمیم بگیرید و سپس زمان خاصی را برای این کار انتخاب کنید .

¯    راههای زیادی برای ترک سیگار وجود دارد ، برای هر فرد یکی از این راهها مناسب است .

1.      راه اول این است که از یک روز معین ترک سیگار را شروع کنید و دیگر اصلا سیگار نکشید و در این تصمیم خود محکم باشید  . در این صورت یکباره سیگار را ترک خواهید کرد .

2.      راه دوم اینکه سیگار را کم کم ترک کنید : برای این کار می توانید :

-         میزان مصرف روزانه سیگار را کم کنید .

-         مکان همیشگی سیگار کشیدن را عوض کنید .

-         زمان همیشگی سیگار کشیدن را به تاخیر بیندازید .

-         سیگارتان را وقتی نصفه شد خاموش کنید .

-         در نهایت سیگار را کاملاً کنار بگذارید .

 

¯    اگر نیازی دارید دستهایتان مشغول باشند ، گرفتن قلم ، کلید یا تسبیح دردست را امتحان کنید .

¯    با ترک سیگار ممکن است میل شدید به کیشدن سیگار پیدا کنید ، در این صورت انجام کارهای زیر می تواند بشما کمک کند.

-         دوبار پشت سر هم یک نفس عمیق بکشید .

-         یک لیوان آب یا نوشیدنی دیگر بنوشید .

-         کار دیگری انجام دهید به عنوان مثال از خانه بیرون بروید و قدم بزنید .

-         بضررهای سیگار کشیدن فکر کنید .

-         اگر کسی به شما سیگار تعارف کرد ، بدون تردید بگویید : نه من سیگار نمی کشم .

-         اگر قبلا زیاد سیگار می کشیدید ممکن است برای ترک ، نیاز به استفاده از آدامس نیکوتین دار یا برچسب ترک سیگار داشته باشید . در باره چگونگی مصرف آن از پزشک یا داروساز استفاده کنید .

-         اگر پس از ترک سیگار ، بار دیگر کشیدن سیگار را شروع کردید ، دلسرد نشوید در وقت مناسب دیگری مجددا ترک سیگار را شروع کنید .

در واقع تنها راه کاهش مضرات سیگار، ترک سیگار است

 

برخی از اثرات ترک سیگار

¯    20 دقیقه بعد از ترک سیگار ، فشار خون و ضربان قلب به حد طبیعی برمی گردد .

¯    8 ساعت پس از ترک سیگار ، مقدار اکسیژن خون به حد طبیعی بر می گردد .

¯    24 ساعت پس از ترک سیگار ، اثرات آن از ریه ها کم کم پاک می شود .

¯    48 ساعت پس از ترک سیگار قدرت چشایی و بویایی بهتر می شود .

¯    72 ساعت پس از ترک سیگار ، تنفس راحت تر می شود .

¯    2 تا 12 هفته پس از ترک سیگار ، گردش خون بهتر می شود .

¯    3 تا 6 ماه بعد از ترک سیگار ، سرفه ، خس خس و مشکلات تنفسی خوب می شود .

¯    5 ساعت پس از ترک سیگار ، خطر حمله قلبی نصف یک فرد سیگاری می شود .

¯    10 سال پس از ترک سیگار ، خطر سرطان ریه نصف یک فرد سیگاری می شود و خطر سکته قلبی ، مانند کسی است که هرگز سیگار نکشیده است .

سیگار کشیدن  نه تنها سلامتی خود فرد را به خطر می اندازد بلکه تجاوز آشکار به حقوق دیگران به خصوص کودکان است .

افرادی سیگاری می گویند که هیچ چیز لذت بخش تر از کشیدن یک نخ سیگار بعد از یک روز خسته کننده نیست.  با اینحال اکثر آنها بزرگترین آرزوی خود را پایان دادن به این عادت زننده شان می دانند .

اعتیاد چیست؟

اعتیاد یــك «بیمارى زیست شناختی، روان شناختی و اجتماعی» است كه عوارض جسمى و روانى دارد و تا زمانى كه بـه علل گرایش توجه نشود، درمان نتیجه‏ بخش نخواهد بود . عوارض اعتیاد تهدیدى جدى براى جامعه بشرى محسوب شده و موجب رکود اجتماعى در زمینه ‏هاى مختلف مى‌گـــــردد همچنین ویــرانگری‏ هاى حاصل از آن زمینه ساز سقوط بسیارى از ارزش‌ها و هنجارهاى فرهنگى و اخلاقى شده و بدین ترتیب سلامت جامعه را بطور جدى به مخاطره مى‌اندازد.پدیده شوم قاچاق موادمخدر بیش از آنكه فعالیتى سوداگرانه، تجارى و اقتصادى در عرصه مافیاى اقتصاد بین ‏المللى باشد، ابزارى كارآمد، مؤثر و راهبردى در گسترش نظام سلطه صاحبان قدرت جهان بر كشورهاى در حال توسعه استتحلیلگران مسائل سیاسى و اجتماعى بر این باورند كه در تهاجم و نفوذ فرهنگی، پدیده موادمخدر مهمترین عامل به تباهى كشیدن و انحطاط اخلاقى جوامع به شمار می‏ رود. امروزه مبارزه با اعتیاد بیش از آنكه ماموریتى در راستاى وظایف نیروى انتظامى باشد، اقدامى است استراتژیك در مقابله با ابزار نظام سلطه جهانى در انحطاط جوامع با اهداف خاص سیاسی، فرهنگی و اجتماعی.

اعتیاد بعنوان یك آسیب اجتماعی، هیچ گاه بطور كامل ریشه‏  كن نخواهد شد، اما با تدبیر، اندیشه و تلاشى مخلصانه حداقل می‏توان آنرا به كنترل در آورد. در این راستا تلاش ما بر این است تا با ارتقاء سطح آگاهى اقشار مختلف جامعه پیشگیرى از اعتیاد را بر درمان معتادین مقدم بداریم. به امید روزى كه جامعه‏ بدون مواد و معتاد داشته باشیم و اگر هم در آن فرد معتادى وجود دارد، درصدد نجات خویشتن باشد

توصیه پیشگیرانه (دوستانه) به نوجوانان و جوانان

1.      خطرات و عوارض مصرف مواد اعتیاد‏آور را خوب بشناسید

2.    به هر كس كه به شما مواد تعارف كرد محكم و قاطع بگویید «نه». اینكه ما بتوانیم به دوست خودمان «نه» بگوییم خودش یك هنر است. (مهارت جرأت نه گفتن)

3.   موادمخدر را حتى یك بار هم امتحان نكنید. هیچكس نمی‏تواند اطمینان بدهد كه پس از یک بار مصرف كردن معتاد نمی شود.

4.   فراموش نکنید كه كشیدن سیگار مقدمه ا‏یست براى اسارت در چنگال اعتیاد به موادمخدر و می دانید پله اول اعتیاد، کشیدن سیگار است.

5.      از رفت و آمد در مكان‏هاى آلوده و دوستى با افراد مشكوك پرهیز كنید

6.      از دوستى با افرادى كه اختلاف سنى زیاد با شما دارند خودداری کنید

7.      مواد اعتیادآور سم كشنده ا‏یست كه اثراتش به تدریج ظاهر می‏شود. (اثرات اعتیاد به تدریج ظاهر می شود نه یک دفعه)

8.      به صحبت‏هاى والدین كه خیرخواه‏ترین دوستان تو هستن اطمینان كنید. ارتباطتان را با آنها محکم كنید.

9.      اعتقادات و پایبندى مذهبى خود را تقویت كنید.

10.   با مطالعه، ورزش و تفریحات سالم براى اوقات فراغت خود  برنامه ‏ریزى كنید.

11.  کسی كه موادمخدر را به شما معرفى می‏كند، چهره ‏اش فرقى با دیگران ندارد. پس دوستان و نزدیكان خود را خوب بشناسید.

12.   بعضی‏ها فكر می‏كنند با بقیه فرق دارند و هر وقت كه اراده كنند می توانند مصرف مواد را كنار بگذارند، در حالى كه این طرز تفكر منجر به اعتیاد می‏شود. ضرب المثل معتادان ( یک بار زیاد و هزاران بار کم)

13.  به هنگام سختى و ناراحتى با پدر و مادر و یا یك بزرگتر مطمئن و قابل اعتماد مشورت كنید.

14.  اگر نمى‌توانید حرفتان را به آنها بزنید مشاورین حاذق با جان و دل حرفهاى شما را می‏شنوند و به شما کمک می کنند.

توصیه پیشگیرانه به والدین

15. والدین عزیز می دانید که امروزه سن اعتیاد به مواد مخدر پایین است نوجوان 14 الی 15 ساله به طرف مواد کشیده شده اند و پرخطرترین سن ابتلا به مواد بین 17 تا 21 سالگی می باشد. پس با توجه به اینکه نوجوانان و جوانان بیشتر گرایش به مواد دارند باید بدانیم که دوره نوجوانی و بلوغ يکی از مراحل مهم و مخاطره آميز در رشد آدمی محسوب ميشود که اگر با نظارت صحيح والدين صورت پذيرد ميتواند سرنوشت خوشايندی برای شخص بهمراه داشته باشد معمولا در اين دوره اولين تماس با مواد مخدر ميتواند روی دهد قبل از آن و در دوران کودکی شرايط بگونه ايست که نه کودک تمايل چندانی به مصرف ماده ای ناشناخته دارد و نه ديگران چنين موقعيتی را فراهم ميکنند ولی غرور نوجوانی وقتی با محيط نامناسب آميخته ميشود، چنانچه مربی و کنترل کننده عاقل و دلسوزی وجود نداشته باشد، ميتواند نوجوان را به ورطه اعتياد و بدتر از آن بکشاند.

بیشترین تأثیر مخرب اعتیاد بر اركان خانواده وارد مى آید، همانطورى كه مؤثرترین عامل پیشگیرى از اعتیاد نیز نهاد خانواده است. پس توجه والدین به نکات ذیل ضروری به نظر
می­رسد:

1.      درباره مواد اعتیادآور (علل و عوامل مؤثر در مصرف مواد، خطرات، عوارض و علائم آن) اطلاعات كافى كسب كنید

2.      مهارت‏هاى تربیتى خود را افزیش دهید

3.      الگوى مناسبى براى فرزندان خود باشید و هرگز بر خلاف گفته خود عمل ننمائید

4.      فضایى ایجاد كنید كه فرزندانتان در آن احساس آرامش كنند. 

5.   به صحبت‏هاى فرزندانتان خوب گوش كنید. با لبخند، تكان دادن سر و استفاده از جملات مثبت نظیر «چقدر جالب»، «من این را نمی‏دانستم» و آنها را به گفتن بیشتر تشویق كنید

6.      شرایطى ایجاد كنید كه شما را محرم اسرار خود بدانند

7.      از فرزندانتان انتظار نداشته باشید آرزوهاى برآورد نشده شما را تحقق بخشند

8.   از قبل، خود را براى پاسخگویى به سئوالات كنجكاوانه فرزندانتان آماده نمائید.ممكن است روزى از شما بپرسند كه آیا تاكنون مواد مصرف كرده ‏اید؟ این فرصت خوبى است كه علت عدم مصرف خود را به زبان سال‏هاى جوانى به آنها منتقل كنید، یا اگر احیاناً قبلاً مصرف كرده ا‏ید علت گرایش خود به مواد و سپس كنار گذاشتن آن را به ایشان بگوئید و اینكه حالا چرا می‏خواهید ایشان اشتباه شما را تكرار نكنند. بیاد داشته باشید كه نباید مسائل را بیش از اندازه تشریح كنید مبادا كنجكاوى آنها برانگیخته شود.

9.   با تقویت قدرت اعتماد به نفس، تصمیم‏ گیرى و از بین بردن افسردگى وكم رویى فرزندان، آنها را در برابر شرایط آسیب‏ زا مقاوم سازید.

10.  راه مقاومت و پایدارى در برابر فشار همسالان را در خصوص مصرف موادمخدر به فرزندانتان بیاموزید تا از «نه» گفتن به آنها نهراسند.

11.  موانع رابردارید. به فرزندانتان انگیزه داده و از آنها حمایت كنید.

12. وقت بیشترى را با فرزندانتان صرف كنید. با آنان به رستوران، پارك، كوه، سینما و بروید. باتفاق آنان به موسیقى گوش دهید و از همه مهمتر به آنان ابراز عشق كنید و بگویید كه دوستشان دارید.

13.  سعى كنید حتى آهنگ صدایتان ملایم و دوستانه باشد.

14.  مواضع خود را برابر سیگار، موادمخدر و الكل مشخص نموده، صریحاً آنرا به زبان بیاورید.

15.  عقاید خود را به زور به آنها تحمیل نكنید.

16. نظم و قانون مناسب و سازنده مشخصى در خانواده برقرار سازید و براى سرپیچى از آن تنبیهات مناسبى در نظر بگیرید و قاطعانه آنرا به مرحله اجرا در آورید.

17.   سعى كنید در ساعات غذا خوردن همه اعضاء خانواده را دور هم جمع كنید.

18.   فرزندان خود را قبل از رسیدن به سنین بحرانى نسبت به مضرات و عواقب ویرانگر مصرف موادمخدر آگاه سازید.

19.   آنان را بیش از اندازه و بطور اغراق‏ آمیز نترسانید.

20.  از چگونگى دوست‏یابى و معاشرت فرزندان خود با دیگران آگاه باشید. با والدین دوستانشان ارتباط برقرار كنید. در صورتى كه به منزل دوستشان رفتند حتماً از حضور والدین ایشان در منزل مطمئن شوید و به حضور سایر اعضاء خانواده اكتفا نكنید.

21.   به نحوه خرج كردن پول توسط فرزندانتان اهمیت بدهید.

22.  براى اوقات فراغت آنان برنامه ‏ریزى كنید. همواره آنان رابه مطالعه، ورزش و تفریحات سالم ترغیب نمائید و زمینه این امور را برایشان فراهم كنید.

23.  زمان مناسبى را به گفتگو اختصاص دهید. چرا كه فرزند شما ارزش نصايحتان را با ارزش زمانى كه به آن اختصاص داده ا‏ید می ‏سنجد.

24.  راهنمایی‏هاى خود را از طریق مربیان و دبیرانشان به آنها منتقل كنید. جوانان باورها و ارزش‏هاى خود را دارند. طبیعتاً اگر والدین بهترین نصایح را هم بگویند ممكن است آنها را نپذیرند. شنیدن نصایح شما از زبان مربیان و دبیران تأثیر بیشترى بر آنها می ‏گذارد.

25.   بین فرزندانتان تبعیض قائل نشوید.

26.   تفكر انتقادى را كه از ویژگی‏هاى دوران بلوغ و نوجوانى است، در فرزندان خود سركوب نكنید.

27.   آنان را به رعایت اصول مذهبى و انجام فرائض دینى تشویق كنید.

28.   در انجام فعالیت‏هاى منطقى به فرزندان خود استقلال و آزادى بدهید.

29.  در رفتارهاى خود بیشتر دقت كنید. ممكن است با تمسخر یك معتاد و یا صحبت كردن با لحن افراد معتاد پیامى نادرست به فرزندتان منتقل كنید.

30.  اگر می‏خواهید مانع پویایى و رشد جسم و روان فرزندانتان نشوید، از انتقاد غیرسازنده، تمسخر و شرمنده كردن آنان مخصوصاً درمقابل دیگران جداً بپرهیزید.

31.   فرزندانتان را به خاطر رفتارهاى مثبت آنان تشویق كنید.

32.   در موقعیت‏هاى بحرانی، فشارها و تنش‏هاى روحی، راهنما و همراه فرزندان خود باشید.

33.   هرگز فضاى خانه را متشنج ننموده و از مشاجره و بحث‏هاى بیهوده بپرهیزید.

34.   مسئولیت و تكلیفى به فرزندان خود بدهید كه با توان آنان متناسب باشد.

35.   در روابط خود با فرزندانتان همواره صادق و مهربان باشید.

36.   از تنها گذاشتن فرزندان خود در منزل، بویژه هنگامى كه به مسافرت یا میهمانى می‏روید جداً خوددارى نمائید.

37.   به حس ششم خود توجه كنید. هر گاه در درون خود احساس كردید كه مشكل خاصى وجود دارد حتماً آنرا جدى بگیرید.

38.   در صورت شك و تردید، وسائل شخصى و لباسهاى فرزندانتان را مخفیانه بازرسى نمائید.

39.   ترحم به معتادین محله ‏تان را خیانت به فرزندان خود بدانید.

40.  همواره در نظر داشته باشید كه خانواده‏ ها در زمینه پیشگیرى از اعتیاد نقش بسیار مؤثرترى در مقایسه با نیروى انتظامى و سایر سازمان‏هاى مسئول بر عهده دارند.

41. رعایت بسیارى از نكات مذكور منحصر به والدین نبوده بلكه سایر اعضاء خانواده بویژه برادران و خواهران بزرگتر را نیز در برمی ‏گیرد و چه بسا تاثیرپذیرى جوانان و نوجوانان از آنها در بسیارى از موارد بیش از پدر و مادر باشد.