آموزش سلامت
فرآیندها
پیوندها



 










فصلنامه دیجیتال داوطلبان سلامت 


آمار بازدید کنندگان
بازديدکنندگان اين صفحه: 1509
بازديدکنندگان امروز: 2025
کل بازديدکنندگان: 4732298
بازديدکنندگان آنلاين: 12
زمان بارگزاري صفحه: 1.1076 ثانيه
دیدگاه های نظری

 

 

ديدگاههاي نظري در مورد سنين جواني

 

برای تعيين دامنه سنی جوانی رويکردهای متفاوتی وجود دارد که به آن اشاره می شود:

 

1 - رويكرد اعتقادي :

بر اساس تعاليم و مقررات شرعي در فقه اسلامي هنگامي كه فرد به سن بلوغ مي‌رسد و دوران كودكي را پشت سر مي‌گذارد از يك سري حقوق و تكاليف برخوردار خواهد شد اين حقوق در خصوص فقهي و ديني تصريح شده است. بنا بر اين، بر اساس رويكرد مذهبي جوان به كسي گفته مي‌شود كه دوران خردسالي را پشت سر گذاشته و با بلوغ جسماني از يك سري حقوق فطري و شرعي برخوردار شده و متقابلاً داراي يك سري از تكاليف شرعي در مقابل خود، جامعه، و خداوند مي‌شود اما در مورد اينكه مدت اين دوره چقدر است نيز قول واحدي وجود ندارد.

 

  2 - رويكرد زيست شناختي :

اگر به تاريخ ادبيات ملتهاي مختلف رجوع كنيم به وضوح مي‌توان دريافت كه تمامي ملتها جواني را مترادف قدرت جسماني شهامت و قدرت در نبرد و جوان را برتر از كودك ضعيف يا پير ناتوان مي دانند كه همه اينها در رويكرد زيست شناختي و فيزيولوژيك قابل تبيين است اين رويكرد يكي از شايعترين رويكردهاي موجود است كه گذشته از اعتبار در نزد متخصصان حوزه‌هاي زيست شناختي و فيزيولوژي در نزد عامه مردم نيز رواج دارد زيرا ويژگيهاي جسماني و ظواهر و نشانه‌هاي مربوط به بلوغ جسمي و جنسي افراد نسبت به ويژگيهاي رواني، اجتماعي و فكري آنها از نمود و وضوح بسيار بيشتري برخوردار است.

 

3 - رويكرد جمعيت شناختي :

اين گزارش مي‌افزايد هرگونه مطالعه و بررسي جمعيتي نيازمند دسته بندي و تفكيك گروههاي جمعيتي است. هر گروه جمعيتي در اين دسته‌بندي داراي عناويني است كه گروه جوانان نيز در اين زمره است. زماني كه مطرح مي‌شود جمعيت جوان يك كشور افزايش يا كاهش يافته مسلماً مقصود همان گروه جمعيتي است كه تحت نام گروه جوانان دسته‌بندي شده و معيار سنجش آن سن تقويمي افراد است.

 

4 - رويكرد حقوقي ـ مدني :

منظور از اين رويكرد آن است كه شخص يا نابالغ و به تعبيري صغير است يا مرحله بلوغ اجتماعي را پشت سر گذاشته است و به سن قانوني رسيده است. اين سن قانوني ممكن است در هر كشوري با توجه به زير ساخت‌هاي اجتماعي و فرهنگي و مذهبي آن متفاوت باشد. مقولاتي مانند جرايم جوانان ـ حق رأي دهي ـ حق ازدواج ـ حق اشتغال به كار كه معمولاً به همراه خود تكاليف يك بزرگسال را بر يك شخص جوان تحميل مي كنند كه اين مقولات نيز در قالب نظام حقوقي كشور قابل طرح و رسيدگي است.

 

5 - رويكرد جامعه شناختي :

در رويكرد جامعه شناختي جوان به عنوان يك فرآيند و يك سازه اجتماعي تلقي مي‌شود نه يك ساخت. علاوه بر اين در اين رويكرد جواني با توجه به وقايع هنجاري همچون ازدواج، فرزند آوري، اشتغال و ... تعريف مي‌شود. دوره‌اي كه فرد گذارهاي متعددي را در زندگي خود تجربه مي‌كند و پديده‌اي كاملاً مستحدث بوده كه در اثر فرآيند مدرنيزاسيون شكل گرفته است. امري كه در جامعه سنتي وجود نداشت و به واسطه شكل‌گيري فاصله بين بلوغ تا زمان اشتغال و ازدواج در جامعه جديد پديدار شده است. شكل‌گيري اين دوره كه با دوره هويت‌يابي و نيز فقدان پايگاه اجتماعي مشخص و تعريف شده در فرد متناظر است. بطور تاريخي جامعه جديد را با گروهي اجتماعي روبرو كرده است كه جامعه سنتي با آن روبرو نبود. از آنجا كه دوره جواني به عنوان يك پديده اجتماعي شكل گرفته است، سنين متناظر آن تابعي از وضعيت متفاوت هر جامعه‌اي است و لذا نمي‌توان تعريف سني مشخصي را به عنوان امري جهانشمول براي آن قابل پذيرش دانست، اما به واسطه اهميتي كه دو مقوله ازدواج و اشتغال در تعريف دوره جواني (حداقل در كشورما) يافته است مي‌توان دوره جواني را از نظر تناظر سني در شرايط اجتماعي حاضر ايران، پس از بلوغ و تا هنگام دستيابي فرد به اشتغال و ازدواج تعريف كرد.

 

 

6 - رويكرد روانشناختي :

اين رويكرد به ويژگيها و مشخصه‌هاي رواني افراد نظر دارد و لذا در ادبيات اين رشته جواني دوره‌اي از زندگي محسوب مي‌شود و جوان شخصي است كه دوران كودكي را پشت سر گذاشته و با احساسات، عواطف، اميال، آرزوها، خواسته‌ها و نيازهاي روحي جديد و متفاوتي وارد اجتماعي مي‌شود. در روان شناسي بر اساس وضعيت جسمي، رواني و اجتماعي دوره‌هاي مختلف تحول از جمله دوره جواني تعيين مي‌گردد و معيارهايي نظير تشكيل ساختار هوشي و تكميل تحول هوش انتزاعي در 15 سالگي، ارتقا سطح مهارتها و رسش‌هاي اجتماعي، شفاف‌تر شدن صفات شخصيتي، ادامه رشد ظرفيت‌هاي ذهني تا 25 سالگي و ... مبناي دوره جواني محسوب مي‌شود.

 

7 - رويكرد تلفيقي :

بر اساس تعاريف به عمل آمده از دامنه سني جواني در كشورهاي مختلف نشان مي‌دهد تعيين دامنه سني دقيق اين دوره با توجه به شرايط فرهنگي، اجتماعي كشورها نسبي بوده و تعيين آن بر اساس نگاه مديريتي هر كشور تعيين مي‌گردد. در نتيجه، تعيين دامنه سني جواني قبل از اينكه يك بحث علمي باشد يك موضوع مديريتي است همچنين تعيين دامنه سني يك امر قراردادي است كه متناسب با شرايط فرهنگي اجتماعي و اقتصادي جمعيتي كشورها تعيين مي‌گردد. اما بايد توجه داشت كه دامنه سني از ديدگاه كارشناسان دستگاههاي اجرايي مرتبط با امور جوانان متفاوت است. مثلاً از نظر نيروي مقاومت بسيج دامنه سني بين 27 - 15 سال است. وزارت آموزش و پرورش دامنه سني را بين 29 - 15 سال با چهار زيرگروه 18 - 15 سال (نوجواني دوم) 22 - 19 سال (در آستانه جواني) 26 - 23 سال (دوره اول جواني) و 30 - 25 سال تقسيم كرده است و بالاخره اينكه وزارت كشور 18 سالگي تا 35 سالگي را به عنوان دامنه سني جوان در نظر گرفته است. البته بايد گفت كه تغيير دامنه سني جوان در ايران به دامنه استاندارد جهاني 24 - 15 سال موجبات سهولت در مقايسه‌هاي آماري ملي و بين‌المللي را فراهم مي‌سازد. اگر چه دامنه سني 24 - 15 سال داراي يك سري معايب و فوايد است.

در پايان بايد گفت كه با توجه به شرايط فرهنگي، سياسي، اجتماعي و اقتصادي جوانان در ايران و اقدامات انجام شده در گذشته و برنامه‌ها در آينده پذيرش دامنه سني 29 - 15 سال در ايران نه يك موضوع انتخابي بلكه امري ضروري و اندامي است و تغيير دامنه سني جواني در ايران تغيير اساسي در اهتمام به امور جوانان "برنامه‌ريزيهاي انجام شده و تكاليف برنامه چهارم و برنامه جامع ساماندهي امور جوانان" جوانان خواهد بود. بنابراين سه گروه سني را مي‌توان به عنوان گروههاي تعيين هدف و سياستها و برنامه‌ها مشخص نمود:

  • گروه سني 18 - 15 سال (اوقات فراغت، هويت، آموزش، اشتغال)
  • گروه سني 24 - 19 سال (آموزش، مشاركت اجتماعي، نظام وظيفه، اشتغال و بيكاري)
  • گروه سني 29 - 15 سال (اشتغال، ازدواج، مسكن و مهاجرت)

مي‌توان گفت كه فاصله سني بين متوسط سن بلوغ يعني 15 سال تا متوسط سن اشتغال و ازدواج يعني 29 سال مبناي دامنه سني جواني در ايران است.

 

منبع: سايت سازمان ملي جوانان